Στην εκπνοή του επετειακού τούτου Μάη, στο θεατράκι Belle Etoile που φέρει κόκκινο αστέρι και στεγάζει το μουσικό θίασο Jolie Môme , 34 οργανώσεις από 15 χώρες ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα της LCR για μια συνάντηση κομμάτων και οργανώσεων της ευρωπαϊκής αντικαπιταλιστικής αριστεράς. Κι αν στο παρελθόν δεν έλειψαν παρόμοιες διεθνείς συναντήσεις, όμως τόσο ο αριθμός των συμμετεχόντων όσο και η ποιότητα των συζητήσεων αυτού του διημέρου ήταν χωρίς προηγούμενο.
Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος δεν ήταν οι μνήμες και οι παρακαταθήκες του Μάη του ‘68 αλλά αυτές των πρόσφατων εγχειρημάτων ανασύνθεσης της ευρωπαϊκής αριστεράς που, άλλοτε αποτυχημένα κι άλλοτε ελπιδοφόρα τροφοδοτούν τη συλλογική εμπειρία των πολιτικών δυνάμεων που προσβλέπουν σε μια ρήξη με την καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση και τις καταστροφικές της συνέπειες για τα εργατικά, κοινωνικά και πολιτικά κεκτημένα, για τον άνθρωπο και το περιβάλλον. Κι ενώ σε παγκόσμιο επίπεδο η κρίση αποτυπώνεται σε εξεγέρσεις εξαιτίας της πείνας, σε μια από τις σημαντικότερες οικονομικο-πιστοτικο-χρηματιστηριακές κρίσεις, στις ατέρμονες όσο και αδιέξοδες ιμπεριαλιστικές επιχειρήσεις σε Ιρακ, Αφγανιστάν και Μέση Ανατολή, σε μια περιβαλλοντική καταστροφή που προκαλεί μόνο επιδερμικές αντιδράσεις, το παγκόσμιο κίνημα δεν φαίνεται να εγείρει τις αναγκαίες αντιστάσεις και να οδηγείται στον απαιτούμενο συντονισμό και εμβάθυνση. Στην Ευρώπη πάλι, σε συμφραζόμενα ανασύνταξης και ενδυνάμωσης μιας «ακομπλεξάριστης» δεξιάς που διαθέτει όλα τα μέσα για το διεθνή της συντονισμό και οργάνωση φλερτάροντας με την ιδεολογία και συχνά τις πρακτικές της παραδοσιακής ακροδεξιάς, και απέναντι σε μια σοσιαλδημοκρατία που ολοκληρώνει την πορεία ενσωμάτωσής της σε μια νεοφιλελεύθερη μεταρρυθμιστική κεντροαριστερά χωρίς μεταρρυθμίσεις, συμπαρασύροντας σε αυτές της τις επιλογές και ένα μέρος των συνιστωσών του Κόμματος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς, οι δυνάμεις που διατυμπανίζουν το ριζοσπαστικό διεθνισμό τους δυσκολεύονται να χαράξουν έναν πραγματικά διεθνιστικό και αποτελεσματικό ορίζοντα εναλλακτικών τακτικών και στρατηγικών σχεδιασμών. Αυτό ακριβώς ήταν και το επίδικο της συγκεκριμένης συνάντησης: ένα πρώτο βήμα στην κατεύθυνση αναζήτησης του τι μπορούμε να ελπίζουμε και τι μπορούμε να πράξουμε μέσα από κοινές παρεμβάσεις και δράσεις που δεν θα μένουν περιχαρακωμένες στα όρια των υπαρχόντων κρατών εθνών αλλά θα συγκλίνουν σε πρακτικές με ευρύτερη ορατότητα και όραμα την κοινωνική αλλαγή, που δεν θα μένουν περιχαρακωμένες στα εξαρτημένα ανακλαστικά μιας επαναστατικής και συχνά σεκταριστικής αριστεράς αλλά με πρόταγμα τις ενωτικές δράσεις και σε ώσμωση με τα κινήματα θα είναι σε θέση να τροφοδοτηθούν αλλά και να παρέμβουν σε αυτά και μαζί με αυτά.
Κι επειδή τα παραπάνω μπορούν πολύ εύκολα να ολισθήσουν σε ένα ευπροσήγορο ευχολόγιο, καθορίστηκαν και τρεις άξονες δράσης που θα μπορούσαν να κάνουν τα πράγματα πιο συγκεκριμένα, δοκιμάζοντας στην πράξη τις προγραμματικές συμφωνίες. Πόλεμος και ιμπεριαλισμός, μετανάστευση και ρατσισμός, κλιματική αλλαγή και ριζοσπαστική οικολογία συμφωνήθηκε να είναι οι θεματικές από τις οποίες θα εκκινήσει η κοινή προσπάθεια και συντονισμός. Η Σύνοδος του ΝΑΤΟ στη Γερμανία, η Σύνοδος του ευρωπαϊκού υπουργικού συμβουλίου για τη μετανάστευση στο Παρίσι και η Σύνοδος της Κοπεγχάγης για την κλιματική αλλαγή μπορούν να αποτελέσουν ισχυρές στιγμές αυτού του εγχειρήματος που περνά αναντίρρητα από το ΕΚΦ στο Μάλμε, όπως και από το επόμενο ΕΚΦ στην Ισταμπούλ (2010).
Η συνάντηση όμως δεν εξαντλήθηκε σε εξαγγελίες για δράσεις και κινητοποιήσεις που επιτρέπουν μια στοιχειώδη έστω ενότητα αντινεοφιλελεύθερων και αντικαπιταλιστικών πολιτικών δυνάμεων, αλλά ανέδειξε και κάποιους άξονες που οριοθετούν τις πολιτικές επιλογές μιας συνεπούς ευρωπαϊκής αντικαπιταλιστικής αριστεράς (ΕΑΑ): η πλήρης ανεξαρτησία από τη σοσιαλδημοκρατία και η κριτική στάση στους θεσμούς της αστικής δημοκρατίας, συμπεριλαμβανομένων των συνδικάτων του συμβιβασμού και της συνδιαχείρισης, συνιστούν τους καθοριστικούς παράγοντες για τη συγκρότηση σε ευρωπαϊκή κλίμακα ενός μορφώματος της αντικαπιταλιστικής αριστεράς. Και παρότι πολλές από τις οργανώσεις και κόμματα που συμμετείχαν στη συνάντηση αυτή έβρισκαν για συναπτά έτη μια θέση άλλοτε κριτική κι άλλοτε πλήρους ταύτισης στα πλαίσια του Κόμματος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς (ΚΕΑ), οι πρόσφατες εξελίξεις, κυρίως στην Ιταλία, έχουν εν πολλοίς απονομιμοποιήσει τη χρησιμότητα αυτής της «κοινής ομπρέλλας». Δεν είναι τυχαίο το ότι η κάθοδος του ΚΕΑ με ενιαίο ψηφοδέλτιο στις επόμενες ευρωεκλογές μοιάζει αδύνατη. Πως όμως μπορεί να αναδειχθεί μια εναλλακτική όταν τα εθνικά επίδικα επικαθορίζουν και τις διεθνείς συμμαχίες; Αν στην Ελλάδα μια κοινή κάθοδος του ΕΝΑΝΤΙΑ και του ΜΕΡΑ υπό το σήμα του ΕΑΑ δείχνει εφικτή, τι γίνεται με τις συνιστώσες του ΣΥΡΙΖΑ που ενώ θα προσέβλεπαν στην ίδια ευρωπαϊκή εκπροσώπηση εγγράφονται σε διακριτά πολιτικά εγχειρήματα, έχουν επενδύσει σε αυτά και, σε κάποιες περιπτώσεις, προσβλέπουν και σε ανταλλάγματα; Τέτοιες όμως σπαζοκεφαλιές δεν αφορούν μόνο την ελληνική πραγματικότητα. Σε Πορτογαλία, Γερμανία και Μεγάλη Βρετανία, για διαφορετικούς κάθε φορά λόγους, οι συσχετισμοί δυνάμεων στους κόλπους της ριζοσπαστικής αριστεράς δεν κάνουν τις επιλογές ευκολότερες. Και γι αυτό δεν ευθύνεται μόνο η πολυδιάσπαση ή η «παθολογία» του χώρου, αλλά και η έκβαση ή καλύτερα η μη έκβαση της κουβέντας για το περιεχόμενο ενός αντινεοφιλελεύθερου και ενός αντικαπιταλιστικού προτάγματος. Σε κάθε περίπτωση, μια επόμενη συνάντηση της ΕΑΑ προτάθηκε για τα τέλη Οκτώβρη ή αρχές Νοέμβρη προκειμένου να δωθούν πιο συγκεκριμένες απαντήσεις στο ζήτημα των ευρωεκλογών. Ένα καλοκαίρι μπορεί να βοηθήσει ;
http://www.cie-joliemome.org/
Κοκκινοπράσινη Συμμαχία από Δανία. MPS, Solidarité, Gauche Anticapitaliste από Ελβετία. RSB, ISL, IL,BASG, Marx 21 από Γερμανία. Σοσιαλιστικό Κόμμα Σουηδίας. Εργατικό Κόμμα Πολωνίας. LCR/SAP από Βέλγιο. Σοσιαλιστική Ένωση από Νορβηγία. Sosialist Scotish Parti, Socialist Resistance, SWP, Respect από Μεγάλη Βρετανία. Espacio Alternativo από Ισπανία, ÖDP από Τουρκία. Αριστερό Μπλόκ από Πορτογαλία. Sinistra Critica από Ιταλία. SAP από Ολλανδία. ISO από Ηνωμένες Πολιτείες.ΝΑΡ, ΣΥΡΙΖΑ και ΕΝΑΝΤΙΑ με τις συνιστώσες τους από Ελλάδα.
6 Ιουλ 2008
Η ΑΠΕΡΓΙΑ ΤΩΝ ΨΑΡΑΔΩΝ ΣΤΗΝ ΓΑΛΛΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ.
Οι Γάλλοι ψαράδες ψηφίσαν υπέρ της συνέχειας των απεργιακών τους κινητοποιήσεων, κάνοντας κατάληψη σε κάποια από τα λιμάνια της χώρας, μετά από την γνωστή αύξηση της τιμής του πετρελαίου.
Η κίνηση αυτή αποφασίστηκε από ψαράδες που δραστηριοποιούνται στα κανάλια Calais, Dunkirk, Dieppe και Bologna, με αποτέλεσμα αρκετοί Άγγλοι ναυτικοί και τουρίστες να παραμείνουν εκεί. Νωρίτερα, η γαλλική κυβέρνηση είχε προσφέρει στους γάλλους αλιείς οικονομική βοήθεια για τα καύσιμα που καταλώνουν χωρίς κανένα αποτέλεσμα αφού οι ψαράδες υποστηρίζουν πως το οικονομικό πακέτο που πρόσφερε η κυβέρνηση δεν φτάνει για τα καύσιμα (marine diesel) που έχουν σχεδόν διπλασιαστεί τους τελευταίους 6 μήνες.
Όταν η γαλλική κυβέρνηση έκανε την πρόταση περί οικονομικού πακέτου, ο πρόεδρος της γαλλικής επιτροπής αλιείας έδωσε εντολή στους ψαράδες να επιστρέψουν στα λιμάνια.
Ακολούθησαν συζητήσεις μεταξύ των δύο πλευρών ενώ την ίδια ώρα υπήρχαν συγκρούσεις μεταξύ της γαλλικής αστυνομίας και διαδηλωτών έξω από το υπουργείο γεωργίας.
Την προηγούμενη Τρίτη τα γαλλικά ΜΑΤ (CRS) απώθησαν διαδηλωτές από της αποθήκες πετρελαίου της For-sur-mer, Lavera και στα διυλιστήρια της Τotal στη La med στα νότια, την ίδια μέρα συγκρούσεις διεξάγονταν μεταξύ της γαλλικής αστυνομίας και των ψαράδων που καίγανε λάστιχα στο λιμάνι της Lorient που βλέπει ατλαντικό ενώ εκατοντάδες διαδήλωναν στο Quimper (Brittany).
Επίσης και οι αγρότες έχουν αποκλείσει κάποιους πετρελαϊκούς σταθμούς κοντά στης πόλη της Dijon και Toulouse.
Οι Γάλλοι αλιείς διαδηλώνουν εδώ και εβδομάδες μαζί με Ιταλούς και Βέλγους συνάδελφους τους ενώ τους ακολουθούν και οι αγρότες, αποκλείοντας αποθήκες πετρελαίου με τα τρακτέρ τους.
Μετά από συνομιλίες με τους εκπρόσωπους των βιομηχάνων ο υπουργός γεωργίας Μichel Barnier είπε ότι: «ένα τριετές πλάνο που είχε ήδη ανακοινωθεί τώρα θα δρομολογηθεί επιλέξαμε να απαντήσουμε στο άγχος που έχει εκφραστεί με το να επεκτείνουμε το χρονικό όριο και να συγκεντρωθούμε πάνω σε αυτό το τριετές πλάνο».
«Δεν είμαστε καθόλου ευχαριστημένοι με την ανακοίνωση αυτή», λέει ο Frederic Mateo συνδικαλιστικός εκπρόσωπος από την Marseille.
Kαι όλα αυτά ενώ ολόκληρη η Γαλλία ετοιμάζεται για μια μεγάλη πανεθνική απεργία.
Φαίνεται πως οι κινητοποιήσεις θα συνεχισθούν όχι μόνο στην Γαλλία αλλά παντού στην Ευρώπη, εφόσον, οι κυβερνήσεις ευνοούν κανονικά τις εταιρίες και τις βιομηχανίες οι οποίες έχουν αυξήσει τα κέρδη τους τα τελευταία χρόνια ενώ το κόστος αυξάνεται και ο κόσμος αρχίζει και καταλαβαίνει την ακρίβεια στην τσέπη του. Αυτό το βλέπουμε εξάλλου ήδη στην Ασία, Αφρική, και νότια Αμερική, με σκηνές πείνας και ανθρώπους να μαζεύονται σε μεγάλες ουρές με κουπόνια στα χέρια τους ή με σκηνές βίας και βανδαλισμών.
Λούης Βαλέντσια.
Η κίνηση αυτή αποφασίστηκε από ψαράδες που δραστηριοποιούνται στα κανάλια Calais, Dunkirk, Dieppe και Bologna, με αποτέλεσμα αρκετοί Άγγλοι ναυτικοί και τουρίστες να παραμείνουν εκεί. Νωρίτερα, η γαλλική κυβέρνηση είχε προσφέρει στους γάλλους αλιείς οικονομική βοήθεια για τα καύσιμα που καταλώνουν χωρίς κανένα αποτέλεσμα αφού οι ψαράδες υποστηρίζουν πως το οικονομικό πακέτο που πρόσφερε η κυβέρνηση δεν φτάνει για τα καύσιμα (marine diesel) που έχουν σχεδόν διπλασιαστεί τους τελευταίους 6 μήνες.
Όταν η γαλλική κυβέρνηση έκανε την πρόταση περί οικονομικού πακέτου, ο πρόεδρος της γαλλικής επιτροπής αλιείας έδωσε εντολή στους ψαράδες να επιστρέψουν στα λιμάνια.
Ακολούθησαν συζητήσεις μεταξύ των δύο πλευρών ενώ την ίδια ώρα υπήρχαν συγκρούσεις μεταξύ της γαλλικής αστυνομίας και διαδηλωτών έξω από το υπουργείο γεωργίας.
Την προηγούμενη Τρίτη τα γαλλικά ΜΑΤ (CRS) απώθησαν διαδηλωτές από της αποθήκες πετρελαίου της For-sur-mer, Lavera και στα διυλιστήρια της Τotal στη La med στα νότια, την ίδια μέρα συγκρούσεις διεξάγονταν μεταξύ της γαλλικής αστυνομίας και των ψαράδων που καίγανε λάστιχα στο λιμάνι της Lorient που βλέπει ατλαντικό ενώ εκατοντάδες διαδήλωναν στο Quimper (Brittany).
Επίσης και οι αγρότες έχουν αποκλείσει κάποιους πετρελαϊκούς σταθμούς κοντά στης πόλη της Dijon και Toulouse.
Οι Γάλλοι αλιείς διαδηλώνουν εδώ και εβδομάδες μαζί με Ιταλούς και Βέλγους συνάδελφους τους ενώ τους ακολουθούν και οι αγρότες, αποκλείοντας αποθήκες πετρελαίου με τα τρακτέρ τους.
Μετά από συνομιλίες με τους εκπρόσωπους των βιομηχάνων ο υπουργός γεωργίας Μichel Barnier είπε ότι: «ένα τριετές πλάνο που είχε ήδη ανακοινωθεί τώρα θα δρομολογηθεί επιλέξαμε να απαντήσουμε στο άγχος που έχει εκφραστεί με το να επεκτείνουμε το χρονικό όριο και να συγκεντρωθούμε πάνω σε αυτό το τριετές πλάνο».
«Δεν είμαστε καθόλου ευχαριστημένοι με την ανακοίνωση αυτή», λέει ο Frederic Mateo συνδικαλιστικός εκπρόσωπος από την Marseille.
Kαι όλα αυτά ενώ ολόκληρη η Γαλλία ετοιμάζεται για μια μεγάλη πανεθνική απεργία.
Φαίνεται πως οι κινητοποιήσεις θα συνεχισθούν όχι μόνο στην Γαλλία αλλά παντού στην Ευρώπη, εφόσον, οι κυβερνήσεις ευνοούν κανονικά τις εταιρίες και τις βιομηχανίες οι οποίες έχουν αυξήσει τα κέρδη τους τα τελευταία χρόνια ενώ το κόστος αυξάνεται και ο κόσμος αρχίζει και καταλαβαίνει την ακρίβεια στην τσέπη του. Αυτό το βλέπουμε εξάλλου ήδη στην Ασία, Αφρική, και νότια Αμερική, με σκηνές πείνας και ανθρώπους να μαζεύονται σε μεγάλες ουρές με κουπόνια στα χέρια τους ή με σκηνές βίας και βανδαλισμών.
Λούης Βαλέντσια.
5 Ιουλ 2008
Πέρα από τους Ζαπατίστας. Άλλα αντάρτικα και ένοπλες ομάδες του Μεξικού. Μέρος Β' ERPI
Στο προηγούμενο τεύχος, με αφορμή και την περσινή δυναμική επανεμφάνιση του EPR, ξεκινήσαμε μια σύντομη παρουσίαση των ένοπλων ομάδων. Σε αυτό το τεύχος συνεχίζουμε με την πρώτη μεγάλη διάσπασή του ΕRP.
Η διάσπαση του EPR : «Η επανάσταση πρέπει να γίνει πιο ανθρώπινη»
«Ο ERPI (Επαναστατικός Στρατός του Εξεγερμένου Λαού) γεννιέται ως αποτέλεσμα μιας διάσπασης του EPR. Αποτέλεσμα μιας μακράς διαδικασίας που εκδηλώθηκε με συγκεκριμένο τρόπο στις 8 Ιανουαρίου 1998. Αρχικά είχαμε αποφασίσει να μη χειριστούμε το γεγονός δημόσια, μέχρις ότου ωριμάσουν οι συνθήκες. Τελικά τα γεγονότα αυτά δημοσιοποιήθηκαν με αφορμή τη σφαγή στο Ελ Τσάρκο, Δήμος Αγιούτλα, του Γκερέρο. Μετά το θάνατο του καπετάν Χοσέ, ο ομοσπονδιακός στρατός βρήκε στο σάκο του μερικά ντοκουμέντα και γράμματα όπου εκτίθονταν τα αίτια της απόσχισής μας και μερικά από αυτά δημοσιεύθηκαν στον Τύπο.
Είμαστε μέλη του ERPE, σύντροφοι που συμμετείχαμε στους λαϊκούς αγώνες των δεκαετιών '70 και '80 και σε μερικές ένοπλες οργανώσεις εκείνων των χρόνων, όπως και νέοι σύντροφοι που ενσωματώθηκαν πρόσφατα.
Γιατί συνέβη η απόσχισή μας από τον EPR; Για πολιτικούς λόγους. Αρχικά οι διαφορές ήταν κυρίως μεθοδολογικές, μετά έγιναν τακτικής και στρατηγικής, αντιλήψεων και θεώρησης. Μας απασχολούσε ο ρόλος της οργάνωσής μας στο γενικό επαναστατικό σχέδιο του Μεξικού. Είχαμε ανησυχίες γύρω από τη σχέση που θέλουμε να έχουμε με τον λαό, το είδος της κοινωνίας που θέλουμε να οικοδομήσουμε, την αντίληψη για τη λαϊκή κυριαρχία, τις σχέσεις στο εσωτερικό της οργάνωσής μας, την επαναστατική ηθική και τη στρατηγική που πρέπει να ακολουθηθεί. Μας ανησυχούσε η μικρή ανάπτυξη, ο εμφανής συγκεντρωτισμός και η γραφειοκρατία του EPR, το απάνθρωπο μερικών μεθόδων. Τελικά, ήταν ανάγκη να προχωρήσουμε σε διαφορετικούς δρόμους.
Σήμερα, παρακινούμενοι από τα δικά μας βιώματα, από αυτά που είδαμε στο εσωτερικό του επαναστατικού κινήματος γενικά και από την εμπειρία άλλων διαδικασιών, στα βασικά μας σχέδια προσθέτουμε ένα ηθικό αίτημα, επείγον και αποφασιστικό: η επανάσταση πρέπει να γίνει πιο ανθρώπινη.»
Η κριτική στον EPR
Πιο αναλυτικά τα αίτια των διαφορών περιγράφονται σε μια σειρά από ντοκουμέντα με πιο σημαντικό αυτό υπό τον τίτλο «Ακούτε, σύντροφοι;», όπου, μεταξύ άλλων, μπορούμε να διαβάσουμε τα εξής:
«Η δύναμη του κόμματος, απέχει μακράν από το να έχει αυξηθεί, λόγω της ύπαρξης αυτή την περίοδο και εδώ και πολλά χρόνια ευνοϊκών συνθηκών για τον επαναστατικό αγώνα, στην καλύτερη τον περιπτώσεων έχει τελματωθεί, ενώ γενικά έχει μειωθεί. Αυτό μαρτυρούν τα παρακάτω στοιχεία, των οποίων τα πρώτα αναφέρονται σε όσα συνέβησαν τον τελευταίο ενάμιση χρόνο: * Στην Οαχάκα σημειώθηκε μια εμφανής μείωση του αριθμού των μαχητών, του μεγέθους της πολιτικής βάσης και της λαϊκής στήριξης. * Στην κοιλάδα του Μεξικού ο αριθμός των μαχητών μειώθηκε εξαιτίας συλλήψεων μερικών και της μη αντικατάστασής τους στην ίδια περιοχή. * Στην Τσιάπας αυξήθηκε ο αριθμός των μαχητών, αλλά σε ένα ελάχιστο ποσοστό. * Στην υπόλοιπη χώρα, με εξαίρεση το Γκερέρο, οι δυνάμεις διατήρησαν την ίδια δυναμική που είχαν και πριν από ενάμιση χρόνο." [ΣτΜ εννοεί 1996]
Στη συνέχεια παρατίθενται τα αρνητικά χαρακτηριστικά που έχει προσλάβει ο EPR και το κόμμα PDPR:
«α) Απώλεια της αντικειμενικότητας […]
β) Απώλεια του αυτοκριτικού πνεύματος. Οι εξηγήσεις που προσπαθεί να δώσει το κόμμα για μια σειρά από ελαττώματα, δείχνουν ότι μακράν από το να τα εξηγήσει, προσπαθεί στην πραγματικότητα να τα δικαιολογήσει. […] ήταν οι «συνθήκες» που προκάλεσαν τα χαρακτηριστικά της δουλειάς και ιδιαίτερα τα ελαττώματά της. Δηλαδή τα πράγματα είναι έτσι γιατί δεν θα μπορούσαν να ήταν αλλιώς, δεν ήταν στο χέρι κανενός να μπορέσει να κάνει κάτι διαφορετικό.
Το ίδιο συμβαίνει με το επιχείρημα με το οποίο προσπαθεί να εξηγήσει την υστέρηση της δουλειάς στην πλειονότητα των πολιτειών σε αντίθεση με την κατάσταση στο Γκερέρο. Αντί να εξηγήσει το γιατί της υστέρησης προσπαθεί να εξηγήσει το γιατί της προόδου στην πολιτεία μας, λέγοντας ότι εδώ επικεντρώθηκε η προσπάθεια του κόμματος και ότι επιπλέον, σε καμιά άλλη πολιτεία οι συνθήκες για την επαναστατική δουλειά δεν ήταν τόσο ευνοϊκές όσο στο Γκερέρο λόγω της προϊστορίας του. Δεν είναι παρά μια προσπάθεια δικαιολόγησης, αφού μπορούμε να συγκρίνουμε την κατάσταση στην πολιτεία μας με αυτήν σε άλλες που έχουν λάβει παρόμοια υποστήριξη και θα δούμε ότι σε καμία τα αποτελέσματα δεν μοιάζουν. Για παράδειγμα, στην Κοιλάδα του Μεξικού, όπου συγκεντρώθηκε το μεγαλύτερο μέρος των μελών της Κεντρικής Επιτροπής σε διαφορετικές στιγμές και όπου συγκεντρώθηκαν μαχητές από διάφορα μέρη της χώρας, έχει παρά ταύτα, μηδενική ανάπτυξη. Η Τσιάπας, άλλη περιοχή όπου στάλθηκαν μαχητές από διάφορα μέρη, βρίσκεται κολλημένη χωρίς μια σημαντική ανάπτυξη εδώ και ενάμιση χρόνο. Μόνο στο Γκερέρο είναι ευνοϊκές οι συνθήκες για τον ένοπλο αγώνα; Και στην Τσιάπας γιατί ο EZLN μπόρεσε να κάνει αυτή τη δουλειά και οι σύντροφοι όχι; Και μετά την εμφάνιση του EZLN που δυναμίτισε την κατάσταση και προκάλεσε μια κατάσταση αναβρασμού του λαϊκού αγώνα, γιατί δεν αναπτυχθήκαμε λοιπόν; Και γιατί δεν αναπτυχθήκαμε στην Οαχάκα όπου υφίσταται μια εκρηκτική κατάσταση λόγω των ιθαγενών;
γ) Αυξανόμενη απώλεια της σχέσης με το λαό. […] Ήταν φανερό στην περίπτωση του Γκερέρο όπου παρά την έκφραση των βάσεων, που τη συμμεριζόταν η Πολιτειακή Επιτροπή και είχε μεταφερθεί στην Κεντρική Επιτροπή, αυτή αρνήθηκε να προωθήσει την αυτοάμυνα μέσω της παρενόχλησης του στρατού, όταν αυτός επιτίθετο ανοικτά στον πληθυσμό. […] Έτσι λέμε ότι εκπροσωπούμε το λαό; […] Έτσι δεν εκπροσωπούμε ούτε τους μαχητές και τις βάσεις μας!
Άλλη περίπτωση, εξίσου σημαντική είναι η μη πραγματοποίηση στρατιωτικών ενεργειών (πάνω απ΄ όλα εκκαθάρισης) σε κάποια μέρη όταν η κυβέρνηση με τις ένοπλες και αστυνομικές δυνάμεις της και τις παραστρατιωτικές συμμορίες παρενοχλούσαν το λαό, το οποίο οδήγησε στο να ακούγονται σε εκείνες τις περιοχές εκφράσεις όπως «τότε γιατί υπάρχουν οι αντάρτες;».
δ) Αυξανόμενη απώλεια της σχέσης της διοίκησης με τις βάσεις του κόμματος. Οι βασικές συνέπειες αυτού του φαινομένου υπήρξαν ο συγκεντρωτισμός που καταπιέζει την πρωτοβουλία, τις φιλοδοξίες και τα συναισθήματα της βάσης και η γραφειοκρατία που αυξάνεται συνεχώς και εκδηλώνεται με μια λειτουργία με εμφανώς αστικά χαρακτηριστικά, όταν η κυριότερή μας δύναμη βρίσκεται στην ύπαιθρο (δεν πάει να πει ότι έτσι πρέπει να είναι, αλλά ότι έτσι συνέβη). […] Μπορούμε να πούμε, χωρίς φόβο ότι θα πέσουμε έξω, ότι σε μεγάλο ποσοστό, οι σχέσεις των ανώτερων κλιμακίων με τα κατώτερα και τους [απλούς] αγωνιστές είναι σχέσεις κυριαρχίας, στις οποίες τα ανώτερα κλιμάκια ασκούν μια πραγματική εκμετάλλευση κάποιων στοιχείων, όπως η εξουσία της αρχής (αυτό που η κομματική αρχή ορίζει ως σωστό, αν και πάει κόντρα στην πραγματικότητα και τις προσδοκίες της βάσης ή του λαού), το ψέμα που κρύβει την αλήθεια και μεταμφιέζεται σε μέτρα ασφάλειας (οι απλοί αγωνιστές δεν πρέπει να γνωρίζουν τι πραγματικά έχουμε, παρά θα πρέπει πάντα να υποθέτουν ότι έχουμε παραπάνω), ο φόβος (όποιος δεν είναι σύμφωνος σε μερικά ζητήματα καθίσταται ύποπτος έναντι των αγωνιστών} και ακόμα και η γνώση η οποία σε πολλές περιπτώσεις, στην πράξη, εκλήφθηκε ως όργανο κυριαρχίας (εκμετάλλευση ψυχολογικών γνώσεων).
ε) Προσκόλληση σε δογματικές αντιλήψεις. Συνηθισμένο στην αντίληψη του μαρξισμού που προωθήθηκε από τις χώρες που προσπάθησαν να οικοδομήσουν τον σοσιαλισμό γραφειοκρατικά, και παρά τις μεμονωμένες εσωτερικές προσπάθειες προς την κατεύθυνση της υπέρβασης αυτής της δογματικής αντίληψης, δεν διαφαίνεται μια γενική προσπάθεια για την επίτευξή της, αφού μετά που έγινε γνωστή η ύπαρξη υλικού κριτικών μαρξιστών δεν μελετήθηκε, ούτε προωθήθηκε η μελέτη του από τα μέλη […]
στ) Αύξηση της κυριαρχίας του συγκεντρωτισμού έναντι της δημοκρατίας […], εκφραζόμενη στα πισωγυρίσματα στη δημοκρατικοποίηση της εσωτερικής ζωής του κόμματος που σε θεμελιώδεις πλευρές γίνεται εμφανώς αντιδημοκρατική.
ζ) Απώλεια του επαναστατικού πνεύματος. Η πλειονότητα των μελών της Κ.Ε. βρίσκεται τόσο απομακρυσμένη από τη δουλειά με τη βάση του κόμματος και τον λαό, που πια δεν μοιράζονται τις ανησυχίες τους, τις χαρές τους, έχοντας γίνει υποκείμενα μιας διαδικασίας που θα μπορούσε να ονομαστεί βόλεμα. Η δουλειά που θεωρείται σκληρή, δύσκολη και απαιτεί αυταπάρνηση ανατίθεται σε αγωνιστές κατώτερων επιπέδων, από τους οποίους ζητούν αυτό που δεν είναι διατεθειμένοι να κάνουν οι ίδιοι.
η) Απώλεια της ικανότητας να χρησιμοποιούνται με λογική οι ανθρώπινοι πόροι. Πιθανοί οργανωτές κάνουν διοικητικές δουλειές, πιθανοί αρχηγοί φαλαγγών ή αντάρτικων μονάδων κάνουν δουλειά μαχητών.[…] Η ανάθεση καθηκόντων και του πεδίου δραστηριότητας αποφασίζεται από τα πάνω και ανακοινώνεται μόνο η απόφαση στο άτομο. Τα ενδιαφέροντά του; Οι κλίσεις του; Δεν μετράνε, αφού αν κάποιος διαμαρτυρηθεί σημαίνει ότι του λείπει η συνείδηση.
θ) Σύγχυση μεταξύ της ενότητας και της ομογενοποίησης. Παρά το γεγονός ότι η αντίληψη περί ενότητας σε σχέση με άλλες οργανώσεις έχει γίνει πιο ελαστική από αυτήν που ήταν πριν από μερικά χρόνια […] στην πράξη και πάνω απ’ όλα για ορισμένους συντρόφους η έλλειψη ομογενοποίησης σημαίνει ήδη εκδήλωση αποσχιστικής τάσης.
ι) Προσκόλληση σε μεθοδολογίες των οποίων η ανεπάρκεια αποδείχτηκε.
κ) Ανικανότητα προσαρμογής στις νέες συνθήκες. […] Παρότι είναι εμφανής η έλλειψη στρατιωτικών δυνάμεων και η ανάγκη να προωθηθεί η δημιουργία και ανάπτυξή τους, αφού ένα μόνο τμήμα (Γκερέρο) έχει το 60% όλων των φαλαγγών της χώρας, ενώ υπάρχουν τμήματα που δεν έχουν ούτε μια αντάρτικη φάλαγγα και ούτε ένα απόσπασμα, συνεχίζεται να δίνεται έμφαση στο σχηματισμό μιας δομής γεμάτης με επιτροπές με χαρακτηριστικά της πόλης, αφού δεν έχει προωθηθεί επαρκώς ο σχηματισμός φαλαγγών και αντιθέτως εμποδίστηκαν να το κάνουν όσοι θα μπορούσαν.
Επιπλέον οι νέες συνθήκες που δημιουργήθηκαν μετά την επανέναρξη των εχθροπραξιών παρήγαγαν νέες ανάγκες, μεταξύ των οποίων μια μεγαλύτερη αυτονομία των στρατιωτικών μονάδων, παρ’ όλα αυτά αποφεύχθηκε το να αποδοθεί αφού καθώς φαίνεται είναι πιο μεγάλος ο φόβος να χαθεί ο έλεγχος αυτών των μονάδων από την επιθυμία να αντιμετωπιστεί καταλλήλως η νέα κατάσταση και να κατοχυρωθεί η ασφάλειά τους. […]
Γνωρίζουμε ότι για σας θα ήταν προτιμότερο η απόσχισή μας να ήταν ατομική, αλλά θυμηθείτε ότι εδώ είναι χαρακτηριστικό μας ότι συζητάμε με τους συντρόφους διαφορετικών επιπέδων τα προβλήματα, ώστε οι αποφάσεις να παίρνονται με κοινή συγκατάθεση. Αυτή η απόφαση, λοιπόν, δεν είναι μιας ομάδας που σέρνει πίσω της τους υφιστάμενούς της, αλλά το αποτέλεσμα μιας διαβούλευσης όπου κάθε σύντροφος συμμετείχε και αποφάσισε για τον εαυτό του."
Σε άλλο κείμενο με τίτλο «Εμείς κι εσείς: δύο EPR» οι ηγέτες του κατοπινού ERPI ισχυρίστηκαν ότι πήραν μαζί τους το 70% των δυνάμεων του EPR.
Αρχές, μέθοδοι, στόχοι
Στο εισαγωγικό σημείωμα που υπάρχει στην ιστοσελίδα του ERPI ως βασικές αρχές αναφέρονται η δέσμευση προς τον λαό, η λαϊκή κυριαρχία, η δημοκρατία, η ευελιξία («γιατί υπάρχουν θεμελιώδεις αρχές που δεν μπορούν να αλλάξουν και άλλα ζητήματα τα οποία μπορούμε να τα αλλάξουμε») και ο ανθρωπισμός. «Έχουμε έρθει σε ρήξη: α) με την αντίληψη περί πρωτοπορίας που θεωρεί ότι η επανάσταση έχει ανάγκη μια επίλεκτη ομάδα πρωτοπορίας που αντιπροσωπεύει τα ιστορικά συμφέροντα του λαού. β) Με το συγκεντρωτικό σχήμα που υποτάσσει, που κυριαρχεί από τα πάνω προς τα κάτω και υιοθετούμε μορφές διεύθυνσης και οργάνωσης πιο δημοκρατικές και συμμετοχικές, δηλαδή από τα κάτω προς τα πάνω. Συνδυάζοντας τη δημοκρατία με τους αναγκαίους κανόνες ασφάλειας. γ) Με το οργανωτικό σχήμα που αγωνίζεται για την κατάληψη της εξουσίας για να την ασκήσει στο όνομα του λαού. Είμαστε μια οργάνωση που προωθεί την οικοδόμηση της λαϊκής εξουσίας εδώ και παντού, τώρα, από τα κάτω και μέχρι τέλους, χωρίς να αφήνουμε τη δουλειά στη μέση, που επιτρέπει να προχωράμε κάνοντας πραγματικότητα τους στόχους χωρίς να περιμένουμε μέχρι τον θρίαμβο της επανάστασης για να αρχίσουμε τις αλλαγές. δ) Με το σχήμα που θέλει όλους να είναι και να σκέφτονται το ίδιο, για να αποδεχτούμε ότι μπορούμε να σκεφτόμαστε διαφορετικά και ότι είμαστε διαφορετικοί αν και ενωμένοι, για να αποδεχτούμε τον καθένα με τα χαρακτηριστικά που τον κάνουν ξεχωριστό από τους υπόλοιπους, την ατομικότητα στη συλλογικότητα. Απορρίπτουμε το ότι ο σκοπός αγιάζει τα μέσα ή ότι στο όνομα της επανάστασης ή του κόμματος υποθάλπονται καταχρήσεις, εγκλήματα ή ψέματα μες στο επαναστατικό κίνημα. Για μας ένα καλό όραμα για τον λαό, ανθρώπινο και τίμιο, χρειάζεται να οικοδομηθεί με μεθόδους εξίσου καλές για τον λαό, ανθρώπινες και τίμιες. Απορρίπτουμε την ακαμψία και τη γραφειοκρατία για να τις αντικαταστήσουμε με την ευελιξία και την υιοθέτηση των αναγκών και των σχεδίων της βάσης και του λαού. Έχουμε έρθει σε ρήξη με κάθε είδος δογματισμού και με το σχήμα της οργάνωσης που κατέχει το ιδεολογικό φως ή την απόλυτη αλήθεια που οι υπόλοιποι θα πρέπει να υιοθετήσουν. […]
Όσον αφορά τη δουλειά με τις βάσεις, σεβόμαστε τις δημοκρατικές αποφάσεις τους. Οι βάσεις και οι μαχητές ασκούν μια σχετική αυτονομία στη δράση τους, αυτονομία που προωθούμε, ενισχύουμε και υπερασπιζόμαστε. […] Πάει να πει πως μας διακρίνει η αρχή του να διοικείς υπακούοντας που διέδωσε ο EZLN.»
Ως βασικοί στόχοι αναφέρονται οι εξής: ευημερία, υγεία, εκπαίδευση, δικαιοσύνη, δημοκρατία, ελευθερία, κυριαρχία, υπεράσπιση της φύσης και του περιβάλλοντος, ειρήνη με δικαιοσύνη και αξιοπρέπεια, τέλος στην εκμετάλλευση και τη διαφθορά. Παρόμοιοι δηλαδή, με αυτούς των Ζαπατίστας.
Οι κρατούμενοι ηγέτες και η Άλλη Καμπάνια
Τον Οκτώβριο του 1999 οι κυβερνητικές δυνάμεις επέφεραν ένα πολύ σημαντικό πλήγμα στον ERPI με τη σύλληψη του κομαντάντε Αντόνιο (Χάκομπο Σίλβα Νογκάλες), της συνταγματάρχισσας Αουρόρα (Γκλόρια Αρένας Αχίς) και δύο ακόμα συμπαθούντων της οργάνωσης. Ο ERPI κατήγγειλε ότι η σύλληψη του Αντόνιο έγινε στην πόλη του Μεξικού και της Αουρόρα στο Σαν Λουίς Ποτοσί και δεν είχε σχέση με τη σύλληψη του ζευγαριού των συμπαθούντων που φρόντιζαν ένα σπίτι της οργάνωσης στο Τσιλπασίνγκο του Γκερέρο. Με τον τρόπο αυτό, οι αρχές προσπάθησαν να αποκρύψουν αφενός το γεγονός ότι τα δύο ηγετικά στελέχη του ERPI έκαναν πολιτική δουλειά εκτός της πολιτείας του Γκερέρο και αφετέρου την απαγωγή και τα βασανιστήρια που υπέστησαν επί ημέρες πριν τους εμφανίσουν. Βασανιστήρια υπέστη και το ζευγάρι των συμπαθούντων. Σύμφωνα με τον ERPE, η σύλληψη των δυο ηγετικών στελεχών κατά πάσα πιθανότητα οφείλεται σε άτομο με το οποίο είχαν έρθει σε επαφή, στην προσπάθειά τους να αναπτύξουν σχέσεις με άλλες επαναστατικές ομάδες, και το οποίο τους κατέδωσε. Η σύλληψη προκάλεσε τεράστια προβλήματα στην οργάνωση, μέχρι και απώλεια επαφής με τμήματά της, όμως, σύμφωνα πάντα με τον ERPE, μέσα σε λιγότερο από ένα χρόνο λειτουργούσε και πάλι σε ένα 80% των δυνατοτήτων του.
Ο Αντόνιο και η Αουρόρα έκτοτε μεταβλήθηκαν σε σύμβολα του επαναστατικού αγώνα στο Μεξικό, ενώ σημαδιακή στιγμή ήταν η προσχώρησή τους, ως πολιτικοί κρατούμενοι πλέον, στην ζαπατιστική Άλλη Καμπάνια. Άλλωστε και ο ίδιος ο ERPI κράτησε πολύ θετική στάση με το έντυπό του (El Paliacate, τεύχος 2ου τριμήνου 2006) να τιτλοφορείται «Η Άλλη Καμπάνια είναι και δική μας Άλλη Καμπάνια». Ενώ στο σχετικό ανακοινωθέν της οργάνωσης αναφερόταν μεταξύ άλλων: « Η Άλλη Καμπάνια έχει μεγάλη σημασία, δεδομένου ότι παίζει ενωτικό ρόλο για τους αγώνες του λαού. Σε αυτή την πρώτη φάση που περιλαμβάνει το "να ακούσουμε και να ακουστούμε", είμαστε σίγουροι ότι θα έχει ως αποτέλεσμα την Οργάνωση του λαού για να προχωρήσει στην Οικοδόμηση των χώρων Λαϊκής Εξουσίας και στην ενδυνάμωση της κοινωνίας των πολιτών και του Επαναστατικού και Εξεγερσιακού Κινήματος. […] Γι’ αυτό Σύντροφοι/-ισσες της Άλλης Καμπάνιας, στο όνομα των αγωνιστών, των βάσεων, των συμπαθούντων και της εθνικής διεύθυνσης του ERPI, σας καλωσορίζουμε σε αυτούς τους τόπους, κάτω και αριστερά, στους οποίους έχουμε παρουσία. Δεσμευόμαστε να διευκολύνουμε την πορεία σας από αυτούς τους τόπους, να μην παρέμβουμε με καμιά δική μας ενέργεια ή λόγω του γεγονότος ότι διωκόμαστε από το μεξικανικό κράτος. Αναγνωρίζουμε και χαιρετίζουμε τη μεγάλη προσπάθεια που αυτή η "Άλλη Καμπάνια" προϋποθέτει και προτείνει στις διάφορες δυνάμεις του μεγάλου μας Έθνους».
Στις αρχές Μαρτίου 2008 το κίνημα υποστήριξης των πολιτικών κρατουμένων πέτυχε μια σημαντική νίκη. Τα δυο ηγετικά στελέχη του ERPI απαλλάχτηκαν από μερικές πολύ σημαντικές κατηγορίες για τις οποίες είχαν αρχικά καταδικαστεί (ανθρωποκτονίες) και έτσι οι ποινές τους μειώθηκαν σημαντικά από τα 46 στα 14 χρόνια κάθειρξη. Ο αγώνας συνεχίζεται για να δοθεί αμνηστία.
Πάντως, αξίζει να σημειωθεί ότι οι σκευωρίες των αρχών σε σχέση με τον ERPI, δεν έλειψαν ποτέ. Τον περασμένο Αύγουστο, στο Γκερέρο, οι αρχές συνέλαβαν άτομο στην κατοχή του οποίου φέρεται να βρέθηκε οπλισμός και τον παρουσίασαν ως αντάρτη του ERPI. Η αντάρτικη οργάνωση το διέψευσε κατηγορηματικά και τελικά τον Δεκέμβριο το άτομο αφέθηκε ελεύθερο με περιοριστικούς όρους κατηγορούμενο μόνο για οπλοκατοχή.
Τα τελευταία νέα
Στις 25 Μαρτίου 2008 ο ERPI επανεμφανίστηκε με συνέντευξη που έδωσαν δεκάδες μέλη του στην εφημερίδα La Jornada. Σε σύγκριση με άλλες φορές, εντύπωση έκανε η απουσία ανώτερων στελεχών και καλά εξοπλισμένων ανταρτών. Αντίθετα, επρόκειτο για απλούς κατοίκους, κυρίως ιθαγενείς, χωρίς στολές, οπλισμένους με καραμπίνες. Με λόγο απλό εξήγησαν την κατάσταση που έχουν φτάσει, την πρόθεσή τους να μην περιμένουν ως το 2010 για να κάνουν την επανάσταση, την αποφασιστικότητά τους να υπερασπιστούν το πετρέλαιο και τους άλλους φυσικούς πόρους της χώρας. Τονίστηκε ιδιαίτερα η προσχώρηση δεκάδων ιθαγενικών κοινοτήτων στον ERPI. Αλλά και η πρόθεσή τους να αμυνθούν απέναντι στους παραστρατιωτικούς τους οποίους προσπάθησαν να προσεγγίσουν για να μη χυθεί αίμα, αλλά «εκείνοι δεν παίρνουν από λόγια».
Στις 31 Μαρτίου, σε ενέδρα που έστησαν άγνωστοι ένοπλοι κοντά στην κοινότητα Ελ Σάλτο στο Γκερέρο, σκοτώθηκαν 4 αστυνομικοί κι ένας πολίτης. Αν και το γεγονός δεν φαίνεται να έχει σχέση με τα αντάρτικα, ακολούθησε στρατιωτικοποίηση της περιοχής με πολλές εκατοντάδες στρατιώτες και αστυνομικούς να εισβάλλουν σε ιθαγενικές κοινότητες, να φωτογραφίζουν και να ανακρίνουν τους κατοίκους και να ψάχνουν για αντάρτες ή εμπόρους ναρκωτικών. Έγιναν και συλλήψεις. Ανάμεσα στις οργανώσεις που καταγγέλλουν καταστολή είναι και αυτή του λαού των Μεφάα (OPIM), η οποία συμμετέχει στην Άλλη Καμπάνια και τον Φλεβάρη είχε καταγγείλει τη δολοφονία ενός μέλους της. Η κατάσταση στην πολιτεία του Γκερέρο δυναμιτίστηκε ακόμα περισσότερο από τις δηλώσεις του τοπικού Αρχιεπισκόπου που άφησε να εννοηθεί ότι οι ιθαγενείς χειραγωγούνται από τους αντάρτες του EPR και του ERPI και γενικά μοιάζει εκρηκτική.
Γ.Κ.
κυριότερες πηγές:
• http://www.enlace-erpi.org
• Εφημερίδα La Jornada
[ΕΝΘΕΤΟ] «Διάλογος» EPR - κυβέρνησης
Στα τέλη Απριλίου, ο EPR ζήτησε τη σύσταση μιας ομάδας διαμεσολαβητών, μεταξύ του αντάρτικου και της κυβέρνησης, με μοναδικό σκοπό την επανεμφάνιση των δυο «εξαφανισθέντων» από πέρυσι μελών του. Δεσμεύτηκε να μην κάνει ένοπλες ενέργειες όσο θα διαρκεί η διαμεσολάβηση. Η κυβέρνηση αντιπρότεινε απευθείας διάλογο (με τους διαμεσολαβητές να μετατρέπονται απλώς σε «κοινωνικούς αυτόπτες μάρτυρες») εφ’ όλης της ύλης και όχι μόνο για τους «εξαφανισθέντες». Πρόταση που απορρίφθηκε κατηγορηματικά από τους αντάρτες, οι οποίοι διευκρίνισαν ότι δεν παραδίδουν τα όπλα. Τελικά την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, φαίνεται να ξεκινά ο «διάλογος» με τις πρώτες επαφές μεταξύ κυβερνητικών στελεχών και της ομάδας διαμεσολαβητών που αποτελείται από: τον συγγραφέα Κάρλος Μοντεμαγιόρ, τον επίτιμο επίσκοπο του Σαν Κριστόμπαλ ντε Λας Κάσας, Σαμουέλ Ρουίς, τον ανθρωπολόγο Χιλμπέρτο Λόπες ι Ρίβας, τον δικηγόρο και δημοσιογράφο Μιγκέλ Άνχελ Γκρανάδος Τσάπα και 3 μέλη του Εθνικού Μετώπου Ενάντια στην Καταστολή, μεταξύ των οποίων και η γερουσιαστής Ροσάριο Ιμπάρα ντε Πιέδρα.
Η διάσπαση του EPR : «Η επανάσταση πρέπει να γίνει πιο ανθρώπινη»
«Ο ERPI (Επαναστατικός Στρατός του Εξεγερμένου Λαού) γεννιέται ως αποτέλεσμα μιας διάσπασης του EPR. Αποτέλεσμα μιας μακράς διαδικασίας που εκδηλώθηκε με συγκεκριμένο τρόπο στις 8 Ιανουαρίου 1998. Αρχικά είχαμε αποφασίσει να μη χειριστούμε το γεγονός δημόσια, μέχρις ότου ωριμάσουν οι συνθήκες. Τελικά τα γεγονότα αυτά δημοσιοποιήθηκαν με αφορμή τη σφαγή στο Ελ Τσάρκο, Δήμος Αγιούτλα, του Γκερέρο. Μετά το θάνατο του καπετάν Χοσέ, ο ομοσπονδιακός στρατός βρήκε στο σάκο του μερικά ντοκουμέντα και γράμματα όπου εκτίθονταν τα αίτια της απόσχισής μας και μερικά από αυτά δημοσιεύθηκαν στον Τύπο.
Είμαστε μέλη του ERPE, σύντροφοι που συμμετείχαμε στους λαϊκούς αγώνες των δεκαετιών '70 και '80 και σε μερικές ένοπλες οργανώσεις εκείνων των χρόνων, όπως και νέοι σύντροφοι που ενσωματώθηκαν πρόσφατα.
Γιατί συνέβη η απόσχισή μας από τον EPR; Για πολιτικούς λόγους. Αρχικά οι διαφορές ήταν κυρίως μεθοδολογικές, μετά έγιναν τακτικής και στρατηγικής, αντιλήψεων και θεώρησης. Μας απασχολούσε ο ρόλος της οργάνωσής μας στο γενικό επαναστατικό σχέδιο του Μεξικού. Είχαμε ανησυχίες γύρω από τη σχέση που θέλουμε να έχουμε με τον λαό, το είδος της κοινωνίας που θέλουμε να οικοδομήσουμε, την αντίληψη για τη λαϊκή κυριαρχία, τις σχέσεις στο εσωτερικό της οργάνωσής μας, την επαναστατική ηθική και τη στρατηγική που πρέπει να ακολουθηθεί. Μας ανησυχούσε η μικρή ανάπτυξη, ο εμφανής συγκεντρωτισμός και η γραφειοκρατία του EPR, το απάνθρωπο μερικών μεθόδων. Τελικά, ήταν ανάγκη να προχωρήσουμε σε διαφορετικούς δρόμους.
Σήμερα, παρακινούμενοι από τα δικά μας βιώματα, από αυτά που είδαμε στο εσωτερικό του επαναστατικού κινήματος γενικά και από την εμπειρία άλλων διαδικασιών, στα βασικά μας σχέδια προσθέτουμε ένα ηθικό αίτημα, επείγον και αποφασιστικό: η επανάσταση πρέπει να γίνει πιο ανθρώπινη.»
Η κριτική στον EPR
Πιο αναλυτικά τα αίτια των διαφορών περιγράφονται σε μια σειρά από ντοκουμέντα με πιο σημαντικό αυτό υπό τον τίτλο «Ακούτε, σύντροφοι;», όπου, μεταξύ άλλων, μπορούμε να διαβάσουμε τα εξής:
«Η δύναμη του κόμματος, απέχει μακράν από το να έχει αυξηθεί, λόγω της ύπαρξης αυτή την περίοδο και εδώ και πολλά χρόνια ευνοϊκών συνθηκών για τον επαναστατικό αγώνα, στην καλύτερη τον περιπτώσεων έχει τελματωθεί, ενώ γενικά έχει μειωθεί. Αυτό μαρτυρούν τα παρακάτω στοιχεία, των οποίων τα πρώτα αναφέρονται σε όσα συνέβησαν τον τελευταίο ενάμιση χρόνο: * Στην Οαχάκα σημειώθηκε μια εμφανής μείωση του αριθμού των μαχητών, του μεγέθους της πολιτικής βάσης και της λαϊκής στήριξης. * Στην κοιλάδα του Μεξικού ο αριθμός των μαχητών μειώθηκε εξαιτίας συλλήψεων μερικών και της μη αντικατάστασής τους στην ίδια περιοχή. * Στην Τσιάπας αυξήθηκε ο αριθμός των μαχητών, αλλά σε ένα ελάχιστο ποσοστό. * Στην υπόλοιπη χώρα, με εξαίρεση το Γκερέρο, οι δυνάμεις διατήρησαν την ίδια δυναμική που είχαν και πριν από ενάμιση χρόνο." [ΣτΜ εννοεί 1996]
Στη συνέχεια παρατίθενται τα αρνητικά χαρακτηριστικά που έχει προσλάβει ο EPR και το κόμμα PDPR:
«α) Απώλεια της αντικειμενικότητας […]
β) Απώλεια του αυτοκριτικού πνεύματος. Οι εξηγήσεις που προσπαθεί να δώσει το κόμμα για μια σειρά από ελαττώματα, δείχνουν ότι μακράν από το να τα εξηγήσει, προσπαθεί στην πραγματικότητα να τα δικαιολογήσει. […] ήταν οι «συνθήκες» που προκάλεσαν τα χαρακτηριστικά της δουλειάς και ιδιαίτερα τα ελαττώματά της. Δηλαδή τα πράγματα είναι έτσι γιατί δεν θα μπορούσαν να ήταν αλλιώς, δεν ήταν στο χέρι κανενός να μπορέσει να κάνει κάτι διαφορετικό.
Το ίδιο συμβαίνει με το επιχείρημα με το οποίο προσπαθεί να εξηγήσει την υστέρηση της δουλειάς στην πλειονότητα των πολιτειών σε αντίθεση με την κατάσταση στο Γκερέρο. Αντί να εξηγήσει το γιατί της υστέρησης προσπαθεί να εξηγήσει το γιατί της προόδου στην πολιτεία μας, λέγοντας ότι εδώ επικεντρώθηκε η προσπάθεια του κόμματος και ότι επιπλέον, σε καμιά άλλη πολιτεία οι συνθήκες για την επαναστατική δουλειά δεν ήταν τόσο ευνοϊκές όσο στο Γκερέρο λόγω της προϊστορίας του. Δεν είναι παρά μια προσπάθεια δικαιολόγησης, αφού μπορούμε να συγκρίνουμε την κατάσταση στην πολιτεία μας με αυτήν σε άλλες που έχουν λάβει παρόμοια υποστήριξη και θα δούμε ότι σε καμία τα αποτελέσματα δεν μοιάζουν. Για παράδειγμα, στην Κοιλάδα του Μεξικού, όπου συγκεντρώθηκε το μεγαλύτερο μέρος των μελών της Κεντρικής Επιτροπής σε διαφορετικές στιγμές και όπου συγκεντρώθηκαν μαχητές από διάφορα μέρη της χώρας, έχει παρά ταύτα, μηδενική ανάπτυξη. Η Τσιάπας, άλλη περιοχή όπου στάλθηκαν μαχητές από διάφορα μέρη, βρίσκεται κολλημένη χωρίς μια σημαντική ανάπτυξη εδώ και ενάμιση χρόνο. Μόνο στο Γκερέρο είναι ευνοϊκές οι συνθήκες για τον ένοπλο αγώνα; Και στην Τσιάπας γιατί ο EZLN μπόρεσε να κάνει αυτή τη δουλειά και οι σύντροφοι όχι; Και μετά την εμφάνιση του EZLN που δυναμίτισε την κατάσταση και προκάλεσε μια κατάσταση αναβρασμού του λαϊκού αγώνα, γιατί δεν αναπτυχθήκαμε λοιπόν; Και γιατί δεν αναπτυχθήκαμε στην Οαχάκα όπου υφίσταται μια εκρηκτική κατάσταση λόγω των ιθαγενών;
γ) Αυξανόμενη απώλεια της σχέσης με το λαό. […] Ήταν φανερό στην περίπτωση του Γκερέρο όπου παρά την έκφραση των βάσεων, που τη συμμεριζόταν η Πολιτειακή Επιτροπή και είχε μεταφερθεί στην Κεντρική Επιτροπή, αυτή αρνήθηκε να προωθήσει την αυτοάμυνα μέσω της παρενόχλησης του στρατού, όταν αυτός επιτίθετο ανοικτά στον πληθυσμό. […] Έτσι λέμε ότι εκπροσωπούμε το λαό; […] Έτσι δεν εκπροσωπούμε ούτε τους μαχητές και τις βάσεις μας!
Άλλη περίπτωση, εξίσου σημαντική είναι η μη πραγματοποίηση στρατιωτικών ενεργειών (πάνω απ΄ όλα εκκαθάρισης) σε κάποια μέρη όταν η κυβέρνηση με τις ένοπλες και αστυνομικές δυνάμεις της και τις παραστρατιωτικές συμμορίες παρενοχλούσαν το λαό, το οποίο οδήγησε στο να ακούγονται σε εκείνες τις περιοχές εκφράσεις όπως «τότε γιατί υπάρχουν οι αντάρτες;».
δ) Αυξανόμενη απώλεια της σχέσης της διοίκησης με τις βάσεις του κόμματος. Οι βασικές συνέπειες αυτού του φαινομένου υπήρξαν ο συγκεντρωτισμός που καταπιέζει την πρωτοβουλία, τις φιλοδοξίες και τα συναισθήματα της βάσης και η γραφειοκρατία που αυξάνεται συνεχώς και εκδηλώνεται με μια λειτουργία με εμφανώς αστικά χαρακτηριστικά, όταν η κυριότερή μας δύναμη βρίσκεται στην ύπαιθρο (δεν πάει να πει ότι έτσι πρέπει να είναι, αλλά ότι έτσι συνέβη). […] Μπορούμε να πούμε, χωρίς φόβο ότι θα πέσουμε έξω, ότι σε μεγάλο ποσοστό, οι σχέσεις των ανώτερων κλιμακίων με τα κατώτερα και τους [απλούς] αγωνιστές είναι σχέσεις κυριαρχίας, στις οποίες τα ανώτερα κλιμάκια ασκούν μια πραγματική εκμετάλλευση κάποιων στοιχείων, όπως η εξουσία της αρχής (αυτό που η κομματική αρχή ορίζει ως σωστό, αν και πάει κόντρα στην πραγματικότητα και τις προσδοκίες της βάσης ή του λαού), το ψέμα που κρύβει την αλήθεια και μεταμφιέζεται σε μέτρα ασφάλειας (οι απλοί αγωνιστές δεν πρέπει να γνωρίζουν τι πραγματικά έχουμε, παρά θα πρέπει πάντα να υποθέτουν ότι έχουμε παραπάνω), ο φόβος (όποιος δεν είναι σύμφωνος σε μερικά ζητήματα καθίσταται ύποπτος έναντι των αγωνιστών} και ακόμα και η γνώση η οποία σε πολλές περιπτώσεις, στην πράξη, εκλήφθηκε ως όργανο κυριαρχίας (εκμετάλλευση ψυχολογικών γνώσεων).
ε) Προσκόλληση σε δογματικές αντιλήψεις. Συνηθισμένο στην αντίληψη του μαρξισμού που προωθήθηκε από τις χώρες που προσπάθησαν να οικοδομήσουν τον σοσιαλισμό γραφειοκρατικά, και παρά τις μεμονωμένες εσωτερικές προσπάθειες προς την κατεύθυνση της υπέρβασης αυτής της δογματικής αντίληψης, δεν διαφαίνεται μια γενική προσπάθεια για την επίτευξή της, αφού μετά που έγινε γνωστή η ύπαρξη υλικού κριτικών μαρξιστών δεν μελετήθηκε, ούτε προωθήθηκε η μελέτη του από τα μέλη […]
στ) Αύξηση της κυριαρχίας του συγκεντρωτισμού έναντι της δημοκρατίας […], εκφραζόμενη στα πισωγυρίσματα στη δημοκρατικοποίηση της εσωτερικής ζωής του κόμματος που σε θεμελιώδεις πλευρές γίνεται εμφανώς αντιδημοκρατική.
ζ) Απώλεια του επαναστατικού πνεύματος. Η πλειονότητα των μελών της Κ.Ε. βρίσκεται τόσο απομακρυσμένη από τη δουλειά με τη βάση του κόμματος και τον λαό, που πια δεν μοιράζονται τις ανησυχίες τους, τις χαρές τους, έχοντας γίνει υποκείμενα μιας διαδικασίας που θα μπορούσε να ονομαστεί βόλεμα. Η δουλειά που θεωρείται σκληρή, δύσκολη και απαιτεί αυταπάρνηση ανατίθεται σε αγωνιστές κατώτερων επιπέδων, από τους οποίους ζητούν αυτό που δεν είναι διατεθειμένοι να κάνουν οι ίδιοι.
η) Απώλεια της ικανότητας να χρησιμοποιούνται με λογική οι ανθρώπινοι πόροι. Πιθανοί οργανωτές κάνουν διοικητικές δουλειές, πιθανοί αρχηγοί φαλαγγών ή αντάρτικων μονάδων κάνουν δουλειά μαχητών.[…] Η ανάθεση καθηκόντων και του πεδίου δραστηριότητας αποφασίζεται από τα πάνω και ανακοινώνεται μόνο η απόφαση στο άτομο. Τα ενδιαφέροντά του; Οι κλίσεις του; Δεν μετράνε, αφού αν κάποιος διαμαρτυρηθεί σημαίνει ότι του λείπει η συνείδηση.
θ) Σύγχυση μεταξύ της ενότητας και της ομογενοποίησης. Παρά το γεγονός ότι η αντίληψη περί ενότητας σε σχέση με άλλες οργανώσεις έχει γίνει πιο ελαστική από αυτήν που ήταν πριν από μερικά χρόνια […] στην πράξη και πάνω απ’ όλα για ορισμένους συντρόφους η έλλειψη ομογενοποίησης σημαίνει ήδη εκδήλωση αποσχιστικής τάσης.
ι) Προσκόλληση σε μεθοδολογίες των οποίων η ανεπάρκεια αποδείχτηκε.
κ) Ανικανότητα προσαρμογής στις νέες συνθήκες. […] Παρότι είναι εμφανής η έλλειψη στρατιωτικών δυνάμεων και η ανάγκη να προωθηθεί η δημιουργία και ανάπτυξή τους, αφού ένα μόνο τμήμα (Γκερέρο) έχει το 60% όλων των φαλαγγών της χώρας, ενώ υπάρχουν τμήματα που δεν έχουν ούτε μια αντάρτικη φάλαγγα και ούτε ένα απόσπασμα, συνεχίζεται να δίνεται έμφαση στο σχηματισμό μιας δομής γεμάτης με επιτροπές με χαρακτηριστικά της πόλης, αφού δεν έχει προωθηθεί επαρκώς ο σχηματισμός φαλαγγών και αντιθέτως εμποδίστηκαν να το κάνουν όσοι θα μπορούσαν.
Επιπλέον οι νέες συνθήκες που δημιουργήθηκαν μετά την επανέναρξη των εχθροπραξιών παρήγαγαν νέες ανάγκες, μεταξύ των οποίων μια μεγαλύτερη αυτονομία των στρατιωτικών μονάδων, παρ’ όλα αυτά αποφεύχθηκε το να αποδοθεί αφού καθώς φαίνεται είναι πιο μεγάλος ο φόβος να χαθεί ο έλεγχος αυτών των μονάδων από την επιθυμία να αντιμετωπιστεί καταλλήλως η νέα κατάσταση και να κατοχυρωθεί η ασφάλειά τους. […]
Γνωρίζουμε ότι για σας θα ήταν προτιμότερο η απόσχισή μας να ήταν ατομική, αλλά θυμηθείτε ότι εδώ είναι χαρακτηριστικό μας ότι συζητάμε με τους συντρόφους διαφορετικών επιπέδων τα προβλήματα, ώστε οι αποφάσεις να παίρνονται με κοινή συγκατάθεση. Αυτή η απόφαση, λοιπόν, δεν είναι μιας ομάδας που σέρνει πίσω της τους υφιστάμενούς της, αλλά το αποτέλεσμα μιας διαβούλευσης όπου κάθε σύντροφος συμμετείχε και αποφάσισε για τον εαυτό του."
Σε άλλο κείμενο με τίτλο «Εμείς κι εσείς: δύο EPR» οι ηγέτες του κατοπινού ERPI ισχυρίστηκαν ότι πήραν μαζί τους το 70% των δυνάμεων του EPR.
Αρχές, μέθοδοι, στόχοι
Στο εισαγωγικό σημείωμα που υπάρχει στην ιστοσελίδα του ERPI ως βασικές αρχές αναφέρονται η δέσμευση προς τον λαό, η λαϊκή κυριαρχία, η δημοκρατία, η ευελιξία («γιατί υπάρχουν θεμελιώδεις αρχές που δεν μπορούν να αλλάξουν και άλλα ζητήματα τα οποία μπορούμε να τα αλλάξουμε») και ο ανθρωπισμός. «Έχουμε έρθει σε ρήξη: α) με την αντίληψη περί πρωτοπορίας που θεωρεί ότι η επανάσταση έχει ανάγκη μια επίλεκτη ομάδα πρωτοπορίας που αντιπροσωπεύει τα ιστορικά συμφέροντα του λαού. β) Με το συγκεντρωτικό σχήμα που υποτάσσει, που κυριαρχεί από τα πάνω προς τα κάτω και υιοθετούμε μορφές διεύθυνσης και οργάνωσης πιο δημοκρατικές και συμμετοχικές, δηλαδή από τα κάτω προς τα πάνω. Συνδυάζοντας τη δημοκρατία με τους αναγκαίους κανόνες ασφάλειας. γ) Με το οργανωτικό σχήμα που αγωνίζεται για την κατάληψη της εξουσίας για να την ασκήσει στο όνομα του λαού. Είμαστε μια οργάνωση που προωθεί την οικοδόμηση της λαϊκής εξουσίας εδώ και παντού, τώρα, από τα κάτω και μέχρι τέλους, χωρίς να αφήνουμε τη δουλειά στη μέση, που επιτρέπει να προχωράμε κάνοντας πραγματικότητα τους στόχους χωρίς να περιμένουμε μέχρι τον θρίαμβο της επανάστασης για να αρχίσουμε τις αλλαγές. δ) Με το σχήμα που θέλει όλους να είναι και να σκέφτονται το ίδιο, για να αποδεχτούμε ότι μπορούμε να σκεφτόμαστε διαφορετικά και ότι είμαστε διαφορετικοί αν και ενωμένοι, για να αποδεχτούμε τον καθένα με τα χαρακτηριστικά που τον κάνουν ξεχωριστό από τους υπόλοιπους, την ατομικότητα στη συλλογικότητα. Απορρίπτουμε το ότι ο σκοπός αγιάζει τα μέσα ή ότι στο όνομα της επανάστασης ή του κόμματος υποθάλπονται καταχρήσεις, εγκλήματα ή ψέματα μες στο επαναστατικό κίνημα. Για μας ένα καλό όραμα για τον λαό, ανθρώπινο και τίμιο, χρειάζεται να οικοδομηθεί με μεθόδους εξίσου καλές για τον λαό, ανθρώπινες και τίμιες. Απορρίπτουμε την ακαμψία και τη γραφειοκρατία για να τις αντικαταστήσουμε με την ευελιξία και την υιοθέτηση των αναγκών και των σχεδίων της βάσης και του λαού. Έχουμε έρθει σε ρήξη με κάθε είδος δογματισμού και με το σχήμα της οργάνωσης που κατέχει το ιδεολογικό φως ή την απόλυτη αλήθεια που οι υπόλοιποι θα πρέπει να υιοθετήσουν. […]
Όσον αφορά τη δουλειά με τις βάσεις, σεβόμαστε τις δημοκρατικές αποφάσεις τους. Οι βάσεις και οι μαχητές ασκούν μια σχετική αυτονομία στη δράση τους, αυτονομία που προωθούμε, ενισχύουμε και υπερασπιζόμαστε. […] Πάει να πει πως μας διακρίνει η αρχή του να διοικείς υπακούοντας που διέδωσε ο EZLN.»
Ως βασικοί στόχοι αναφέρονται οι εξής: ευημερία, υγεία, εκπαίδευση, δικαιοσύνη, δημοκρατία, ελευθερία, κυριαρχία, υπεράσπιση της φύσης και του περιβάλλοντος, ειρήνη με δικαιοσύνη και αξιοπρέπεια, τέλος στην εκμετάλλευση και τη διαφθορά. Παρόμοιοι δηλαδή, με αυτούς των Ζαπατίστας.
Οι κρατούμενοι ηγέτες και η Άλλη Καμπάνια
Τον Οκτώβριο του 1999 οι κυβερνητικές δυνάμεις επέφεραν ένα πολύ σημαντικό πλήγμα στον ERPI με τη σύλληψη του κομαντάντε Αντόνιο (Χάκομπο Σίλβα Νογκάλες), της συνταγματάρχισσας Αουρόρα (Γκλόρια Αρένας Αχίς) και δύο ακόμα συμπαθούντων της οργάνωσης. Ο ERPI κατήγγειλε ότι η σύλληψη του Αντόνιο έγινε στην πόλη του Μεξικού και της Αουρόρα στο Σαν Λουίς Ποτοσί και δεν είχε σχέση με τη σύλληψη του ζευγαριού των συμπαθούντων που φρόντιζαν ένα σπίτι της οργάνωσης στο Τσιλπασίνγκο του Γκερέρο. Με τον τρόπο αυτό, οι αρχές προσπάθησαν να αποκρύψουν αφενός το γεγονός ότι τα δύο ηγετικά στελέχη του ERPI έκαναν πολιτική δουλειά εκτός της πολιτείας του Γκερέρο και αφετέρου την απαγωγή και τα βασανιστήρια που υπέστησαν επί ημέρες πριν τους εμφανίσουν. Βασανιστήρια υπέστη και το ζευγάρι των συμπαθούντων. Σύμφωνα με τον ERPE, η σύλληψη των δυο ηγετικών στελεχών κατά πάσα πιθανότητα οφείλεται σε άτομο με το οποίο είχαν έρθει σε επαφή, στην προσπάθειά τους να αναπτύξουν σχέσεις με άλλες επαναστατικές ομάδες, και το οποίο τους κατέδωσε. Η σύλληψη προκάλεσε τεράστια προβλήματα στην οργάνωση, μέχρι και απώλεια επαφής με τμήματά της, όμως, σύμφωνα πάντα με τον ERPE, μέσα σε λιγότερο από ένα χρόνο λειτουργούσε και πάλι σε ένα 80% των δυνατοτήτων του.
Ο Αντόνιο και η Αουρόρα έκτοτε μεταβλήθηκαν σε σύμβολα του επαναστατικού αγώνα στο Μεξικό, ενώ σημαδιακή στιγμή ήταν η προσχώρησή τους, ως πολιτικοί κρατούμενοι πλέον, στην ζαπατιστική Άλλη Καμπάνια. Άλλωστε και ο ίδιος ο ERPI κράτησε πολύ θετική στάση με το έντυπό του (El Paliacate, τεύχος 2ου τριμήνου 2006) να τιτλοφορείται «Η Άλλη Καμπάνια είναι και δική μας Άλλη Καμπάνια». Ενώ στο σχετικό ανακοινωθέν της οργάνωσης αναφερόταν μεταξύ άλλων: « Η Άλλη Καμπάνια έχει μεγάλη σημασία, δεδομένου ότι παίζει ενωτικό ρόλο για τους αγώνες του λαού. Σε αυτή την πρώτη φάση που περιλαμβάνει το "να ακούσουμε και να ακουστούμε", είμαστε σίγουροι ότι θα έχει ως αποτέλεσμα την Οργάνωση του λαού για να προχωρήσει στην Οικοδόμηση των χώρων Λαϊκής Εξουσίας και στην ενδυνάμωση της κοινωνίας των πολιτών και του Επαναστατικού και Εξεγερσιακού Κινήματος. […] Γι’ αυτό Σύντροφοι/-ισσες της Άλλης Καμπάνιας, στο όνομα των αγωνιστών, των βάσεων, των συμπαθούντων και της εθνικής διεύθυνσης του ERPI, σας καλωσορίζουμε σε αυτούς τους τόπους, κάτω και αριστερά, στους οποίους έχουμε παρουσία. Δεσμευόμαστε να διευκολύνουμε την πορεία σας από αυτούς τους τόπους, να μην παρέμβουμε με καμιά δική μας ενέργεια ή λόγω του γεγονότος ότι διωκόμαστε από το μεξικανικό κράτος. Αναγνωρίζουμε και χαιρετίζουμε τη μεγάλη προσπάθεια που αυτή η "Άλλη Καμπάνια" προϋποθέτει και προτείνει στις διάφορες δυνάμεις του μεγάλου μας Έθνους».
Στις αρχές Μαρτίου 2008 το κίνημα υποστήριξης των πολιτικών κρατουμένων πέτυχε μια σημαντική νίκη. Τα δυο ηγετικά στελέχη του ERPI απαλλάχτηκαν από μερικές πολύ σημαντικές κατηγορίες για τις οποίες είχαν αρχικά καταδικαστεί (ανθρωποκτονίες) και έτσι οι ποινές τους μειώθηκαν σημαντικά από τα 46 στα 14 χρόνια κάθειρξη. Ο αγώνας συνεχίζεται για να δοθεί αμνηστία.
Πάντως, αξίζει να σημειωθεί ότι οι σκευωρίες των αρχών σε σχέση με τον ERPI, δεν έλειψαν ποτέ. Τον περασμένο Αύγουστο, στο Γκερέρο, οι αρχές συνέλαβαν άτομο στην κατοχή του οποίου φέρεται να βρέθηκε οπλισμός και τον παρουσίασαν ως αντάρτη του ERPI. Η αντάρτικη οργάνωση το διέψευσε κατηγορηματικά και τελικά τον Δεκέμβριο το άτομο αφέθηκε ελεύθερο με περιοριστικούς όρους κατηγορούμενο μόνο για οπλοκατοχή.
Τα τελευταία νέα
Στις 25 Μαρτίου 2008 ο ERPI επανεμφανίστηκε με συνέντευξη που έδωσαν δεκάδες μέλη του στην εφημερίδα La Jornada. Σε σύγκριση με άλλες φορές, εντύπωση έκανε η απουσία ανώτερων στελεχών και καλά εξοπλισμένων ανταρτών. Αντίθετα, επρόκειτο για απλούς κατοίκους, κυρίως ιθαγενείς, χωρίς στολές, οπλισμένους με καραμπίνες. Με λόγο απλό εξήγησαν την κατάσταση που έχουν φτάσει, την πρόθεσή τους να μην περιμένουν ως το 2010 για να κάνουν την επανάσταση, την αποφασιστικότητά τους να υπερασπιστούν το πετρέλαιο και τους άλλους φυσικούς πόρους της χώρας. Τονίστηκε ιδιαίτερα η προσχώρηση δεκάδων ιθαγενικών κοινοτήτων στον ERPI. Αλλά και η πρόθεσή τους να αμυνθούν απέναντι στους παραστρατιωτικούς τους οποίους προσπάθησαν να προσεγγίσουν για να μη χυθεί αίμα, αλλά «εκείνοι δεν παίρνουν από λόγια».
Στις 31 Μαρτίου, σε ενέδρα που έστησαν άγνωστοι ένοπλοι κοντά στην κοινότητα Ελ Σάλτο στο Γκερέρο, σκοτώθηκαν 4 αστυνομικοί κι ένας πολίτης. Αν και το γεγονός δεν φαίνεται να έχει σχέση με τα αντάρτικα, ακολούθησε στρατιωτικοποίηση της περιοχής με πολλές εκατοντάδες στρατιώτες και αστυνομικούς να εισβάλλουν σε ιθαγενικές κοινότητες, να φωτογραφίζουν και να ανακρίνουν τους κατοίκους και να ψάχνουν για αντάρτες ή εμπόρους ναρκωτικών. Έγιναν και συλλήψεις. Ανάμεσα στις οργανώσεις που καταγγέλλουν καταστολή είναι και αυτή του λαού των Μεφάα (OPIM), η οποία συμμετέχει στην Άλλη Καμπάνια και τον Φλεβάρη είχε καταγγείλει τη δολοφονία ενός μέλους της. Η κατάσταση στην πολιτεία του Γκερέρο δυναμιτίστηκε ακόμα περισσότερο από τις δηλώσεις του τοπικού Αρχιεπισκόπου που άφησε να εννοηθεί ότι οι ιθαγενείς χειραγωγούνται από τους αντάρτες του EPR και του ERPI και γενικά μοιάζει εκρηκτική.
Γ.Κ.
κυριότερες πηγές:
• http://www.enlace-erpi.org
• Εφημερίδα La Jornada
[ΕΝΘΕΤΟ] «Διάλογος» EPR - κυβέρνησης
Στα τέλη Απριλίου, ο EPR ζήτησε τη σύσταση μιας ομάδας διαμεσολαβητών, μεταξύ του αντάρτικου και της κυβέρνησης, με μοναδικό σκοπό την επανεμφάνιση των δυο «εξαφανισθέντων» από πέρυσι μελών του. Δεσμεύτηκε να μην κάνει ένοπλες ενέργειες όσο θα διαρκεί η διαμεσολάβηση. Η κυβέρνηση αντιπρότεινε απευθείας διάλογο (με τους διαμεσολαβητές να μετατρέπονται απλώς σε «κοινωνικούς αυτόπτες μάρτυρες») εφ’ όλης της ύλης και όχι μόνο για τους «εξαφανισθέντες». Πρόταση που απορρίφθηκε κατηγορηματικά από τους αντάρτες, οι οποίοι διευκρίνισαν ότι δεν παραδίδουν τα όπλα. Τελικά την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, φαίνεται να ξεκινά ο «διάλογος» με τις πρώτες επαφές μεταξύ κυβερνητικών στελεχών και της ομάδας διαμεσολαβητών που αποτελείται από: τον συγγραφέα Κάρλος Μοντεμαγιόρ, τον επίτιμο επίσκοπο του Σαν Κριστόμπαλ ντε Λας Κάσας, Σαμουέλ Ρουίς, τον ανθρωπολόγο Χιλμπέρτο Λόπες ι Ρίβας, τον δικηγόρο και δημοσιογράφο Μιγκέλ Άνχελ Γκρανάδος Τσάπα και 3 μέλη του Εθνικού Μετώπου Ενάντια στην Καταστολή, μεταξύ των οποίων και η γερουσιαστής Ροσάριο Ιμπάρα ντε Πιέδρα.
Παραγουάη: η χώρα μπαίνει σε κεντροαριστερή τροχιά
Μετά από 61 χρόνια αλλάζει χέρια η διαχείριση της κυβερνητικής πολιτικής. Το προηγούμενο διάστημα, είτε με δικτατορίες είτε με εκλογικές νοθείες, το αστικό πολιτικό σύστημα είχε παραδώσει τη χώρα στον ιμπεριαλισμό των ΗΠΑ και είχε βυθίσει τα κατώτερα στρώματα στη μιζέρια. Στην εκλογή του πρώην επισκόπου Φερνάντο Λούγκο ως νέου προέδρου της χώρας έχουν στηριχτεί οι ελπίδες για μια πραγματική αλλαγή. Ωστόσο, η εκλογή αυτή δεν αλλάζει τους κυρίαρχους ταξικούς συσχετισμούς. Δεν πρόκειται για μια εργατο-αγροτική κυβέρνηση που θα προχωρήσει στην ικανοποίηση των βασικών αιτημάτων των στρωμάτων που την εξέλεξαν. Ο Λούγκο έχει υποσχεθεί να προωθήσει ένα «μεγάλο εθνικό, κοινωνικό και οικονομικό συμβόλαιο». Το μεγαλύτερο κόμμα της εκλογικής του συμμαχίας είναι ένα αστικό κόμμα το οποίο αντιστάθηκε στη δικτατορία διαπραγματευόμενο μαζί της μια δημοκρατική λύση, και του οποίου τον κύριο κορμό αποτελούν παραδοσιακές μεγαλοαστικές οικογένεις της χώρας. Κινήματα, αγροτικά και κοινωνικά, καθώς και τρεις από τις εργατικές ομοσπονδίες αποτελούν ελάσσονες εκλογικούς εταίρους. Παρόλα αυτά, η δεξιά δαιμονοποιεί τον Λούγκο ως «αριστεριστή» και «φίλο του Τσάβες». Αν η μερική μετατόπιση προς τα αριστερά συνιστά μια μερική νίκη για το λαϊκό κίνημα, είναι απαραίτητο, ξεκινώντας από αυτήν να βαθύνει ο αγώνας για την πραγματική ταξική αλλαγή στην χώρα.
Ν. Μ.
Ν. Μ.
Βολιβία: η αντεπίθεση της δεξιάς
Ο κύκλος των λαϊκών αγώνων που άνοιξε το 2000 έκλεισε το 2005 με την εκλογή του Μοράλες στην προεδρία της χώρας. Η αλλαγή αυτή στο κυβερνητικό επίπεδο δεν επέφερε την πολιτική αλλαγή που επιθυμούσαν τα κοινωνικά κινήματα. Το κόμμα του Μοράλες, το MAS (Κίνημα προς τον Σοσιαλισμό), δεν ήταν ούτε στην πρώτη γραμμή εκείνων των αγώνων ούτε αποτελεί άμεσο πολιτικό αντιπρόσωπο και εκφραστή των κινημάτων. Τα τελευταία, ενώ έδειξαν μια θαυμαστή ικανότητα αντίστασης δεν μπόρεσαν να μεταφράσουν την δυναμική τους σε κατάληψη θέσεων στο πολιτικό επίπεδο (στο κράτος) διευθέτησης των κοινωνικών ανταγωνισμών. Δεν μπόρεσαν ούτε να μετατραπούν τα ίδια σε μια ενιαία πολιτικο-κοινωνική οργάνωση ούτε και επιδίωξαν να αποτελέσουν πολιτικούς εταίρους του MAS στον δρόμο για την κατάκτηση της προεδρίας. Ως αποτέλεσμα των παραπάνω, ο Μοράλες δεν έχει καμία οργανωμένη πίεση από τα αριστερά του η οποία να επιρρεάζει τα όρια των πολιτικών του κινήσεων.
Όσον αφορά τα πιο πρόσφατα γεγονότα, στις αρχές Μαΐου, η δεξιά διενήργησε δημοψήφισμα για την ανακήρυξη αυτονομίας στο διαμέρισμα της Σάντα Κρους, όπου και υπερίσχυσε εκλογικά, και στη συνέχεια προχώρησε στη ντε φάκτο αυτοανακηρυξή της σε νόμιμη παράλληλη εξουσία, ενώ τις ίδιες προθέσεις έχουν εκφράσει κυβερνήτες και άλλων περιοχών. Ο Μοράλες, ως τακτικό ελιγμό, οδηγεί αρχές Αυγούστου τη χώρα σε δημοψήφισμα το οποίο θα κρίνει τη συνέχιση ή ανάκληση της θητείας του ίδιου, του αντιπροέδρου και των κυβερνητών των 9 διαμερισμάτων της χώρας.
Αλλά πως φτάσαμε από την πανηγυρική νίκη του Μοράλες το 2005 στη δυναμική επανεμφάνιση της δεξιάς;
Η χώρα φαίνεται να διέσχισε τα τέσσερα τελευταία χρόνια την απόσταση από μια εξεγερσιακή περίοδο, στην οποία τα ριζοσπαστικά κοινωνικά κινήματα κυριαρχούσαν και καθόριζαν τις πολιτικές προτεραιότητες, σε μια κατάσταση στην οποία η άκρα δεξιά έχει περάσει στην αντεπίθεση, κυριαρχώντας σε ολόκληρες περιοχές της χώρας και πιέζοντας το κεντροαριστερό MAS σε σημαντικές οπισθοχωρήσεις από τις, έτσι κι αλλιώς, μετριοπαθείς προεκλογικές του δεσμεύσεις. Αυτή η απότομη και βαθιά αλλαγή στον συσχετισμό δύναμης μεταξύ δεξιάς και κοινωνικών κινημάτων οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην κυβερνητική πολιτική υπονόμευσης της αυτόνομης και άμεσης δράσης των κινημάτων, προς όφελος μιας τακτικής που προώθησε την πολιτική μέσω των κρατικών θεσμών. Επιπλέον, η κυβέρνηση παραμόρφωσε ριζικά αρκετά από τα λαϊκά αιτήματα, αποφεύγοντας να συγκρουστεί με τα συμφέροντα της ολιγαρχίας και του ξένου κεφαλαίου. Αυτές οι οπισθοχωρήσεις ενθάρρυναν την αυτοπεποίθηση της δεξιάς και τη δυναμική της επανεμφάνιση στο προσκήνιο ενώ προκάλεσαν απογοήτευση, σύγχυση και εξασθένιση των κοινωνικών κινημάτων.
Η κυβέρνηση προχώρησε σε μια κολοβή εθνικοποίηση του ορυκτού πλούτου, υποχρεώνοντας τις πετρελαϊακές εταιρείες να μειώσουν τα ποσοστά κέρδους τους. Οι εταιρείες (στη χώρα δραστηριοποιούνται κυρίως μια αργεντίνικη και μια βραζιλιάνικη) αν και αρχικά απείλησαν με αποχώρηση δέχτηκαν να υπογράψουν τα νέα συμβόλαια. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με την αύξηση των διεθνών τιμών έχει οδηγήσει τη χώρα σε μια σταθερή μακροοικονομική κατάσταση, ωστόσο, η τιμή στην οποία πουλάει η Βολιβία είναι αισθητά χαμηλότερη σε σχέση με την τρέχουσα διεθνή.
Το αίτημα για μια συντακτική συνέλευση η οποία θα επαναχάραζε τον καταστατικό χάρτη της χώρας και θα επανίδρυε το κράτος στη βάση ενός πολυεθνικού χαρακτήρα, ο οποίος θα αναγνώριζε τα κυριαρχικά δικαιώματα των ιθαγενών λαών, αποτελούσε βασικό αίτημα των κοινωνικών κινημάτων. Ο Μοράλες, ωστόσο, προχώρησε στην εκλογή των μελών της στη βάση ενός εκλογικού συστήματος που δεν ευνοούσε τη συμμετοχή των κινημάτων, των ιθαγενικών λαών και των άλλων φτωχών στρωμάτων της χώρας αλλά αντίθετα ευνοούσε τα υπάρχοντα πολιτικά κόμματα, και συνεπώς τη δεξιά, κάνοντας προς αυτήν συνεχείς καλόπιστες χειρονομίες που αλλοίωναν εντελώς το επαναστατικό περιεχόμενο της συνέλευσης. Μετά από αλεπάλληλα πήγαινε-έλα αποφασίστηκε ένα σχέδιο συντάγματος το οποίο θα έπρεπε να υποβληθεί σε δημοψήφισμα για έγκριση. Το περιεχόμενο, ωστόσο, των «αυτονομιών» που προτείνει ευνοεί τις αποσχιστικές κινήσεις της δεξιάς. Επιπλέον αφήνει ανέγγιχτη την ιδιωτική ιδιοκτησία και τις μεγάλες γεωργικές εκτάσεις ενώ από την άλλη το κράτος επανακτά τα δικαιώματα στον ορυκτό πλούτο,χωρίς όμως να αφαιρεί από τις πολυεθνικές όλα τα πλουσιοπάροχα προνόμια τους.
Το προς επικύρωση σύνταγμα αποτελεί αντανάκλαση των ιδεολογικών αντιφάσεων της κυβέρνησης.
Η ιδεολογική βάση του MAS βρίσκεται στην προώθηση ενός «καπιταλισμού των Άνδεων»: στην προστασία της ιδιωτικής ιδιοκτησίας (περιλαμβάνει και το 1% του πληθυσμού που κατέχει το 80% των εύφορων εκτάσεων), στις μικτές κρατικές επιχειρήσεις με πολυεθνικές εταιρείες αλλά και με ιθαγενείς αγρότες στη βάση της μικρής κοινοτικής ιδιοκτησίας. Ένα δεύτερο συστατικό της ιδεολογίας του είναι η πολιτική αυτονομία, ιθαγενική και τοπική. Ο «ιθαγενισμός» του MAS περιορίστηκε ωστόσο μόνο στο δημοκρατικό και πολιτιστικό επίπεδο, αρνούμενο οποιονδήποτε ταξικό μετασχηματισμό στην ιδιοκτησία και στις κοινωνικές σχέσεις που θα οδηγούσε στον πραγματικό σεβασμό του δικαιώματος της ιθαγενικής «αυτοχειραφέτησης». Τουναντίον η έμφαση στην ιδέα μιας αυτονομίας χωρίς πολιτικά και ταξικά κριτήρια οδήγησε στα επεισόδια των τελευταίων μηνών.
Αντί η κυβέρνηση να επιτεθεί κατά μέτωπο στην ολιγαρχία προσπαθεί να την στρατολογήσει στο πολιτικό της σχέδιο μέσα από συνεχείς παραχωρήσεις με αποτέλεσμα, η δεξιά να εξακολουθεί να κυριαρχεί στην κρατική μηχανή, να απειλεί και να επιτίθεται στα κινήματα και να έχει την ηγεμονία πάνω στα λαϊκά στρώματα των ανατολικών διαμερισμάτων. Ο Μοράλες, ωστόσο, εξακολουθεί να απολαμβάνει την επιδοκιμασία ενός 60% του λαού παρά τα τεράστια καθημερινά εμπόδια που συναντά η κυβέρνηση στο έργο της και τους «κακούς» υπουργούς της. Από τη μιά πλευρά η εθνικοποίηση, έστω και κολοβή, των υδρογονανθράκων, τροφοδοτεί τις ελπίδες του λαού για ένα καλύτερο μέλλον ενώ από την άλλη, υπάρχει μια έντονη ταύτιση της πλειοψηφίας των κατώτερων στρωμάτων με τον «πρώτο ιθαγενή πρόεδρο». Η χώρα βρίσκεται σε μια στιγμή που είναι οφθαλμοφανή τα όρια όσον αφορά τις δυνατότητες προώθησης ενός «ρεφορμισμού με μεταρρυθμίσεις» και γίνεται αισθητή η απουσία ενός στρατηγικού σχεδίου που να επιτρέπει την υιοθέτηση μιας σταθερής και συνεκτικής πολιτικής.
Όπως έχει αναγνωρίσει και ο ίδιος ο Μοράλες, το MAS έχει φτάσει στην κυβέρνηση αλλά δεν έχει την εξουσία. Επομένως, εαν προτίθεται να προχωρήσει σε βαθιές αλλαγές δεν μπορεί να αποφεύγει το πρόβλημα της εξουσίας κάτω από το ρίσκο του να μην τα χάσει όλα. Οι συνεχείς παραχωρήσεις που έχει κάνει ο Μοραλές στη δεξιά και στην αστική τάξη έφεραν τα αντίθετα από τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Το δίλημμα που τίθεται είναι με ποιόν τρόπο θα αντιμετωπισθεί η δεξιά: κάνοντας παραχωρήσεις ή αντιμετωπίζοντάς την, προχωρώντας σε βαθιές αλλαγές. Η απάντηση είναι περίπλοκη αφού η κυβέρνηση είναι διασπασμένη σε δύο πόλους: στους μετριοπαθείς από τη μία και στους αγωνιστές και τις ριζοσπαστικές οργανώσεις της βάσης από την άλλη. Οι δεύτεροι θέλουν να σπάσει η πολιτική συμφωνία με τη δεξιά η οποία φρενάρει την κυβέρνηση και σιγά σιγά την εξασθενεί. Προτείνουν σύγκρουση με τη δεξιά στις ανατολικές επαρχίες, να επιβληθεί έλεγχος στις τιμές των αγαθών, να κατασχεθούν χωρίς αποζημιώσεις τα λατιφούντια και να αποκτηθεί ο συνολικός και όχι μόνο ο μερικός έλεγχος στον υπεδάφιο πλούτο.
Οι πολιτικές του MAS είχαν αρνητικό αντίκτυπο στην οργάνωση και στις δράσεις των κοινωνικών κινημάτων. Τα πενιχρώς επιδοτούμενα κοινωνικά προγράμματα και οι μισθολογικές αυξήσεις δεν άλλαξαν το επίπεδο ζωής των ιθαγενών, των εργατών και των δημοσιών υπαλλήλων, ενώ η κυβέρνηση έδειξε σκληρό πρόσωπο στις απεργιακές κινητοποιήσεις που σημειώθηκαν στην αρχή της θητείας της, απαντώντας με μειώσεις μισθών στον δημόσιο τομέα, με καταστολή σε απεργίες ανθρακωρύχων και φέρνοντάς τες ως και αντιμέτωπες με ιθαγενείς κοκαλέρος, οι οποίοι αποτελούν τη σταθερή βάση του MAS. Η γενικότερη καλή οικονομική κατάσταση έχει επιτρέψει στον Μοράλες, παρά την εφαρμογή των πολιτικών του ΔΝΤ, να μοιράζει κάτι ελάχιστο στην εκλογική του βάση ενώ παράλληλα ακολουθεί μια πολιτική ενσωμάτωσης διαφόρων ιθαγενών ηγετών και συνδικαλιστικών στελεχών στον κρατικό μηχανισμό. Από την άλλη, η ανεξάρτητη ταξική δράση είναι σποραδική και η αριστερά δεν έχει καμία εναλλακτική πολιτική πρόταση, πολύ περισσότερο τώρα που φαίνεται να βαθαίνει η σύγκρουση του Μοράλες με την δεξιά.
Ν. Μ.
Όσον αφορά τα πιο πρόσφατα γεγονότα, στις αρχές Μαΐου, η δεξιά διενήργησε δημοψήφισμα για την ανακήρυξη αυτονομίας στο διαμέρισμα της Σάντα Κρους, όπου και υπερίσχυσε εκλογικά, και στη συνέχεια προχώρησε στη ντε φάκτο αυτοανακηρυξή της σε νόμιμη παράλληλη εξουσία, ενώ τις ίδιες προθέσεις έχουν εκφράσει κυβερνήτες και άλλων περιοχών. Ο Μοράλες, ως τακτικό ελιγμό, οδηγεί αρχές Αυγούστου τη χώρα σε δημοψήφισμα το οποίο θα κρίνει τη συνέχιση ή ανάκληση της θητείας του ίδιου, του αντιπροέδρου και των κυβερνητών των 9 διαμερισμάτων της χώρας.
Αλλά πως φτάσαμε από την πανηγυρική νίκη του Μοράλες το 2005 στη δυναμική επανεμφάνιση της δεξιάς;
Η χώρα φαίνεται να διέσχισε τα τέσσερα τελευταία χρόνια την απόσταση από μια εξεγερσιακή περίοδο, στην οποία τα ριζοσπαστικά κοινωνικά κινήματα κυριαρχούσαν και καθόριζαν τις πολιτικές προτεραιότητες, σε μια κατάσταση στην οποία η άκρα δεξιά έχει περάσει στην αντεπίθεση, κυριαρχώντας σε ολόκληρες περιοχές της χώρας και πιέζοντας το κεντροαριστερό MAS σε σημαντικές οπισθοχωρήσεις από τις, έτσι κι αλλιώς, μετριοπαθείς προεκλογικές του δεσμεύσεις. Αυτή η απότομη και βαθιά αλλαγή στον συσχετισμό δύναμης μεταξύ δεξιάς και κοινωνικών κινημάτων οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην κυβερνητική πολιτική υπονόμευσης της αυτόνομης και άμεσης δράσης των κινημάτων, προς όφελος μιας τακτικής που προώθησε την πολιτική μέσω των κρατικών θεσμών. Επιπλέον, η κυβέρνηση παραμόρφωσε ριζικά αρκετά από τα λαϊκά αιτήματα, αποφεύγοντας να συγκρουστεί με τα συμφέροντα της ολιγαρχίας και του ξένου κεφαλαίου. Αυτές οι οπισθοχωρήσεις ενθάρρυναν την αυτοπεποίθηση της δεξιάς και τη δυναμική της επανεμφάνιση στο προσκήνιο ενώ προκάλεσαν απογοήτευση, σύγχυση και εξασθένιση των κοινωνικών κινημάτων.
Η κυβέρνηση προχώρησε σε μια κολοβή εθνικοποίηση του ορυκτού πλούτου, υποχρεώνοντας τις πετρελαϊακές εταιρείες να μειώσουν τα ποσοστά κέρδους τους. Οι εταιρείες (στη χώρα δραστηριοποιούνται κυρίως μια αργεντίνικη και μια βραζιλιάνικη) αν και αρχικά απείλησαν με αποχώρηση δέχτηκαν να υπογράψουν τα νέα συμβόλαια. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με την αύξηση των διεθνών τιμών έχει οδηγήσει τη χώρα σε μια σταθερή μακροοικονομική κατάσταση, ωστόσο, η τιμή στην οποία πουλάει η Βολιβία είναι αισθητά χαμηλότερη σε σχέση με την τρέχουσα διεθνή.
Το αίτημα για μια συντακτική συνέλευση η οποία θα επαναχάραζε τον καταστατικό χάρτη της χώρας και θα επανίδρυε το κράτος στη βάση ενός πολυεθνικού χαρακτήρα, ο οποίος θα αναγνώριζε τα κυριαρχικά δικαιώματα των ιθαγενών λαών, αποτελούσε βασικό αίτημα των κοινωνικών κινημάτων. Ο Μοράλες, ωστόσο, προχώρησε στην εκλογή των μελών της στη βάση ενός εκλογικού συστήματος που δεν ευνοούσε τη συμμετοχή των κινημάτων, των ιθαγενικών λαών και των άλλων φτωχών στρωμάτων της χώρας αλλά αντίθετα ευνοούσε τα υπάρχοντα πολιτικά κόμματα, και συνεπώς τη δεξιά, κάνοντας προς αυτήν συνεχείς καλόπιστες χειρονομίες που αλλοίωναν εντελώς το επαναστατικό περιεχόμενο της συνέλευσης. Μετά από αλεπάλληλα πήγαινε-έλα αποφασίστηκε ένα σχέδιο συντάγματος το οποίο θα έπρεπε να υποβληθεί σε δημοψήφισμα για έγκριση. Το περιεχόμενο, ωστόσο, των «αυτονομιών» που προτείνει ευνοεί τις αποσχιστικές κινήσεις της δεξιάς. Επιπλέον αφήνει ανέγγιχτη την ιδιωτική ιδιοκτησία και τις μεγάλες γεωργικές εκτάσεις ενώ από την άλλη το κράτος επανακτά τα δικαιώματα στον ορυκτό πλούτο,χωρίς όμως να αφαιρεί από τις πολυεθνικές όλα τα πλουσιοπάροχα προνόμια τους.
Το προς επικύρωση σύνταγμα αποτελεί αντανάκλαση των ιδεολογικών αντιφάσεων της κυβέρνησης.
Η ιδεολογική βάση του MAS βρίσκεται στην προώθηση ενός «καπιταλισμού των Άνδεων»: στην προστασία της ιδιωτικής ιδιοκτησίας (περιλαμβάνει και το 1% του πληθυσμού που κατέχει το 80% των εύφορων εκτάσεων), στις μικτές κρατικές επιχειρήσεις με πολυεθνικές εταιρείες αλλά και με ιθαγενείς αγρότες στη βάση της μικρής κοινοτικής ιδιοκτησίας. Ένα δεύτερο συστατικό της ιδεολογίας του είναι η πολιτική αυτονομία, ιθαγενική και τοπική. Ο «ιθαγενισμός» του MAS περιορίστηκε ωστόσο μόνο στο δημοκρατικό και πολιτιστικό επίπεδο, αρνούμενο οποιονδήποτε ταξικό μετασχηματισμό στην ιδιοκτησία και στις κοινωνικές σχέσεις που θα οδηγούσε στον πραγματικό σεβασμό του δικαιώματος της ιθαγενικής «αυτοχειραφέτησης». Τουναντίον η έμφαση στην ιδέα μιας αυτονομίας χωρίς πολιτικά και ταξικά κριτήρια οδήγησε στα επεισόδια των τελευταίων μηνών.
Αντί η κυβέρνηση να επιτεθεί κατά μέτωπο στην ολιγαρχία προσπαθεί να την στρατολογήσει στο πολιτικό της σχέδιο μέσα από συνεχείς παραχωρήσεις με αποτέλεσμα, η δεξιά να εξακολουθεί να κυριαρχεί στην κρατική μηχανή, να απειλεί και να επιτίθεται στα κινήματα και να έχει την ηγεμονία πάνω στα λαϊκά στρώματα των ανατολικών διαμερισμάτων. Ο Μοράλες, ωστόσο, εξακολουθεί να απολαμβάνει την επιδοκιμασία ενός 60% του λαού παρά τα τεράστια καθημερινά εμπόδια που συναντά η κυβέρνηση στο έργο της και τους «κακούς» υπουργούς της. Από τη μιά πλευρά η εθνικοποίηση, έστω και κολοβή, των υδρογονανθράκων, τροφοδοτεί τις ελπίδες του λαού για ένα καλύτερο μέλλον ενώ από την άλλη, υπάρχει μια έντονη ταύτιση της πλειοψηφίας των κατώτερων στρωμάτων με τον «πρώτο ιθαγενή πρόεδρο». Η χώρα βρίσκεται σε μια στιγμή που είναι οφθαλμοφανή τα όρια όσον αφορά τις δυνατότητες προώθησης ενός «ρεφορμισμού με μεταρρυθμίσεις» και γίνεται αισθητή η απουσία ενός στρατηγικού σχεδίου που να επιτρέπει την υιοθέτηση μιας σταθερής και συνεκτικής πολιτικής.
Όπως έχει αναγνωρίσει και ο ίδιος ο Μοράλες, το MAS έχει φτάσει στην κυβέρνηση αλλά δεν έχει την εξουσία. Επομένως, εαν προτίθεται να προχωρήσει σε βαθιές αλλαγές δεν μπορεί να αποφεύγει το πρόβλημα της εξουσίας κάτω από το ρίσκο του να μην τα χάσει όλα. Οι συνεχείς παραχωρήσεις που έχει κάνει ο Μοραλές στη δεξιά και στην αστική τάξη έφεραν τα αντίθετα από τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Το δίλημμα που τίθεται είναι με ποιόν τρόπο θα αντιμετωπισθεί η δεξιά: κάνοντας παραχωρήσεις ή αντιμετωπίζοντάς την, προχωρώντας σε βαθιές αλλαγές. Η απάντηση είναι περίπλοκη αφού η κυβέρνηση είναι διασπασμένη σε δύο πόλους: στους μετριοπαθείς από τη μία και στους αγωνιστές και τις ριζοσπαστικές οργανώσεις της βάσης από την άλλη. Οι δεύτεροι θέλουν να σπάσει η πολιτική συμφωνία με τη δεξιά η οποία φρενάρει την κυβέρνηση και σιγά σιγά την εξασθενεί. Προτείνουν σύγκρουση με τη δεξιά στις ανατολικές επαρχίες, να επιβληθεί έλεγχος στις τιμές των αγαθών, να κατασχεθούν χωρίς αποζημιώσεις τα λατιφούντια και να αποκτηθεί ο συνολικός και όχι μόνο ο μερικός έλεγχος στον υπεδάφιο πλούτο.
Οι πολιτικές του MAS είχαν αρνητικό αντίκτυπο στην οργάνωση και στις δράσεις των κοινωνικών κινημάτων. Τα πενιχρώς επιδοτούμενα κοινωνικά προγράμματα και οι μισθολογικές αυξήσεις δεν άλλαξαν το επίπεδο ζωής των ιθαγενών, των εργατών και των δημοσιών υπαλλήλων, ενώ η κυβέρνηση έδειξε σκληρό πρόσωπο στις απεργιακές κινητοποιήσεις που σημειώθηκαν στην αρχή της θητείας της, απαντώντας με μειώσεις μισθών στον δημόσιο τομέα, με καταστολή σε απεργίες ανθρακωρύχων και φέρνοντάς τες ως και αντιμέτωπες με ιθαγενείς κοκαλέρος, οι οποίοι αποτελούν τη σταθερή βάση του MAS. Η γενικότερη καλή οικονομική κατάσταση έχει επιτρέψει στον Μοράλες, παρά την εφαρμογή των πολιτικών του ΔΝΤ, να μοιράζει κάτι ελάχιστο στην εκλογική του βάση ενώ παράλληλα ακολουθεί μια πολιτική ενσωμάτωσης διαφόρων ιθαγενών ηγετών και συνδικαλιστικών στελεχών στον κρατικό μηχανισμό. Από την άλλη, η ανεξάρτητη ταξική δράση είναι σποραδική και η αριστερά δεν έχει καμία εναλλακτική πολιτική πρόταση, πολύ περισσότερο τώρα που φαίνεται να βαθαίνει η σύγκρουση του Μοράλες με την δεξιά.
Ν. Μ.
Βενεζουέλα: διάλειμμα της «επαναστατικής» διαδικασίας
Υπάρχουν κάποιες ιστορικές στιγμές που η αναδρομική θεώρησή τους τις ορίζει ως σημεία καμπής μιας ορισμένης κοινωνικής διεργασίας. Εφαρμόζοντας αυτή την πολιτική ανάλυση στις εξελίξεις στη Βενεζουέλα, από την εκλογή του Τσάβες ως προέδρου και εντεύθεν, αυτά τα σημεία καμπής είναι: το αποτυχημένο πραξικόπημα και η απεργία στον πετρελαϊκό τομέα το 2002 και 2003 αντίστοιχα, και η αποτυχία υπερψήφισης των συνταγματικών αλλαγών το 2007. Τα δύο πρώτα γεγονότα σηματοδοτούν τη ριζοσπαστικοποίηση της διαδικασίας ενώ το τελευταίο, τα πολιτικά όρια αυτής της ριζοσπαστικοποίησης.
Στη Βενεζουέλα βρίσκεται το πλέον εκτεταμένο και με ικανότητα επιρροής δίκτυο κοινωνικών κινημάτων τα οποία έχουν προκύψει με διαδικασίες τόσο “από τα πάνω” αλλά και “από τα κάτω”. Είναι λάθος να εξιδανικεύουμε τα δεύτερα και να υποτιμούμε τα πρώτα. Πολλά άρχισαν από τα πάνω, απέκτησαν τη δική τους ζωή, ανέπτυξαν τη δική τους κοινωνική ατζέντα και σε κάποιες περιπτώσεις βρέθηκαν σε σύγκρουση ακόμα και με υπουργούς του Τσάβες. Οι σχέσεις τους με την κυβέρνηση δεν είναι εκ των προτέρων προσδιορισμένες. Στη βενεζουελάνικη Γενική Εργατική Συνομοσπονδία, η οποία γεννήθηκε από τους αγώνες ενάντια στο εργοδοτικό λοκ άουτ το 2003, έχουν αναπτυχθεί δύο τάσεις: μία που απαιτεί απόλυτη αυτονομία από την κυβέρνηση και συχνά είναι εχθρική σε πολλές πρωτοβουλίες της και μία που είναι υπέρ μιας στενότερης συνεργασίας με την κυβέρνηση. Ωστόσο, και οι δύο έχουν αποτύχει στην οργάνωση της μεγάλης πλειοψηφίας των μη συνδικαλισμένων εργατών.
Η άνοδος των κοινωνικών κινημάτων βασίστηκε στο ευνοϊκό πλαίσιο που έφερε η προεδρία και οι πολιτικές του Τσάβες. Αυτό εύκολα μπορούμε να το διαπιστώσουμε κάνοντας τη σύγκριση με τις σοσιαλφιλελεύθερες κυβερνήσεις της Βραζιλίας, Αργεντινής και Ουρουγουάης, ακόμα και με την κεντοαριστερή της Βολιβίας, οι οποίες συμβιβάσθηκαν με το μικρό και μεγάλο, ξένο και ντόπιο, κεφάλαιο, εξουτεροποιώντας τα κοινωνικά κινήματα. Η εμπειρία έδειξε ότι η συνεχής κινητοποίηση και η αυτονομία αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για να διατηρήσουν τα κοινωνικά κινήματα τη χρησιμότητά τους ως εργαλεία κοινωνικής επιρροής και κατακτήσεων.
Η πολιτική κατάσταση στη Βενεζουέλα διαπερνάται από δύο αντιθέσεις.
Η πρώτη, είναι αυτή ανάμεσα στο κεφάλαιο, το πολιτικό του προσωπικό και τον ιμπεριαλισμό απο τη μία και τη συμμαχία ανάμεσα στο τσαβικό κράτος, τους αγρότες, τα κινήματα πόλης, τα συνδικάτα, τις κρατικές ή αυτοδιαχειριζόμενες επιχειρήσεις κ.λπ., από την άλλη.
Η δεύτερη, είναι αυτή που διαιρεί το «τσαβικό» πολιτικό και κοινωνικό στρατόπεδο και η οποία αποτελεί μέρος της ευρύτερης ταξικής πάλης που διεξάγεται με κεντρικό στόχο να επηρεάσει την κατεύθυνση και τη στρατηγική της κυβέρνησης. Οι «κεντριστές» επιθυμούν τη σταθεροποίηση του status quo, τις καλές σχέσεις με το κεφάλαιο και τη μείωση της κρατικής παρέμβασης στην οικονομία. Οι «αριστεροί» αντιθέτως, τείνουν στην επέκταση των κρατικοποιήσεων, τις ρυθμίσεις στην αγορά, την αύξηση των δημοσίων δαπανών. Το γεγονός όμως που έχει μεγάλη σημασία είναι ότι έξω από τη διχοτόμηση αυτή των οργανωμένων δυνάμεων του «τσαβισμού», η πλειοψηφία του κόσμου ψηφίζει και κινητοποιείται υπέρ του Τσάβες, χωρίς ωστόσο να είναι οργανωμένη ή να συνδέεται με κάποιο οργανικό δεσμό με τους «κεντριστές» ή τους «αριστερούς».
Ο Τζέϊμς Πέτρας κάνει την εξής οξυδερκή παρατήρηση: «…παραδόξως, όταν η αριστερά αυξάνει την επιρροή της στο επίπεδο της εφαρμοζόμενης κυβερνητικής πολιτικής, το ίδιο αυτό γεγονός αφαιρεί δυνατότητα αντιπαράθεσης από τα ριζοσπαστικά στοιχεία και τα κοινωνικά κινήματα…». Και συνεχίζει «…ακόμα χειρότερα, η αριστερά προωθεί την ιδέα για τον “σοσιαλισμό του 21ου αιώνα” χωρίς να τη συνδέει με τους αγώνες και τις συγκεκριμένες ανάγκες των φτωχών και της εργατικής τάξης…».
Το δημοψήφισμα της 2ας Δεκεμβρίου 2007 αποτέλεσε το όριο της ιδεολογικοπολιτικής επιρροής της αριστεράς ενώ μετά την ήττα αρχίζει μια κάμψη της δυναμικής της.
Η αριστερά προωθούσε μέτρα που αν και δεν έστρωναν τον δρόμο προς τον σοσιαλισμό, ωστόσο, ριζοσπαστικοποιούσαν αρκετά τη διαδικασία. Όμως περισσότεροι από τρία εκατομμύρια ψηφοφόροι του Τσάβες δεν πήγαν στις κάλπες, αποδοκιμάζοντας τόσο τους «κεντριστές», που έτσι και αλλιώς αδιαφορούν για τη ζωή των κατώτερων τάξεων, όσο και τους αριστερούς, οι οποίοι φαίνεται πως υποτίμησαν εντελώς την επίδραση που είχε ο υψηλός πληθωρισμός, οι ελλείψεις βασικών αγαθών (όπως γάλα για βρέφη), καθώς και την εμφάνιση της μαύρης αγοράς. Η αριστερά επικεντρώθηκε στην ιδεολογική της επικράτηση επί της δεξιάς του τσαβισμού, παραμελώντας τη μάχη στον δρόμο. Δεν κατάφερε να συνδέσει την προπαγάνδα υπέρ των σοσιαλιστικών της ιδεών με το ζήτημα των αυξήσεων στους μισθούς και την εύρεση σταθερής εργασίας για τους εργαζόμενους.
Μετά την ήττα στο δημοψήφισμα, ο Τσάβες πέρασε από την αριστερά στο κέντρο: ζήτησε «μείωση της ταχύτητας της πορείας προς τον σοσιαλισμό», αύξησε τους δεσμούς του με το μεγάλο κεφάλαιο και πέρασε σε επιβράδυνση της διαδικασίας των εθνικοποιήσεων και της αγροτικής μεταρρύθμισης. Ενώ πριν το δημοψήφισμα υπήρχε διατίμηση τιμών σε βασικά αγαθά (γεγονός που προκάλεσε την αντίδραση των μεγαλεμπόρων και κατά συνέπεια τη μη επαρκή τροφοδότηση της αγοράς) μετά την ήττα, η κυβέρνηση επέτρεψε την αύξηση των τιμών χωρίς παράλληλη αύξηση των μισθών.
Η αποτυχία της αριστεράς να προχωρήσει στον σοσιαλισμό μέσα στο κέλυφος του καπιταλισμού έστρωσε τον δρόμο στους «κεντριστές». Δεν κατάφερε να συνδυάσει την κίνηση από τα πάνω με το βάθεμα της ριζοσπαστικοποίησης των από τα κάτω.
Τα κοινωνικά κινήματα και οι μάζες των κατώτερων τάξεων δεν βρίσκουν τίποτα να τους αντιπροσωπεύει στη δεξιά ή το κέντρο, παραμένουν δίπλα στην αριστερά και στα πιο ριζοσπαστικά στοιχεία. Το προβλεπόμενο πάγωμα της εισοδηματικής ανακατανομής θα οξύνει τον θυμό της. Ήδη καταγράφηκε η ήττα του Τσάβες όταν, μετά από έναν παρατεταμένο και δυναμικό αγώνα των εργατών της, υποχρεώθηκε να κρατικοποιήσει μια από τις μεγαλύτερες εταιρείες σιδηρουργίας της χώρας, ενώ οι προσπάθειες του υπουργού εργασίας να προχωρήσει στη δημιουργία μιας φιλοκυβερνητικής εργατικής γενικής συνομοσπονδίας προκάλεσαν αντίδραση και οργή για τις διασπαστικές του προθέσεις και οδήγησαν στην αντικατάστασή του. Λαϊκή αγανάκτηση προκάλεσε επίσης και η απόφαση του Τσάβες να παραχωρήσει αμνηστία στους πραξικοπηματίες του 2002.
Ν. Μ.
Στη Βενεζουέλα βρίσκεται το πλέον εκτεταμένο και με ικανότητα επιρροής δίκτυο κοινωνικών κινημάτων τα οποία έχουν προκύψει με διαδικασίες τόσο “από τα πάνω” αλλά και “από τα κάτω”. Είναι λάθος να εξιδανικεύουμε τα δεύτερα και να υποτιμούμε τα πρώτα. Πολλά άρχισαν από τα πάνω, απέκτησαν τη δική τους ζωή, ανέπτυξαν τη δική τους κοινωνική ατζέντα και σε κάποιες περιπτώσεις βρέθηκαν σε σύγκρουση ακόμα και με υπουργούς του Τσάβες. Οι σχέσεις τους με την κυβέρνηση δεν είναι εκ των προτέρων προσδιορισμένες. Στη βενεζουελάνικη Γενική Εργατική Συνομοσπονδία, η οποία γεννήθηκε από τους αγώνες ενάντια στο εργοδοτικό λοκ άουτ το 2003, έχουν αναπτυχθεί δύο τάσεις: μία που απαιτεί απόλυτη αυτονομία από την κυβέρνηση και συχνά είναι εχθρική σε πολλές πρωτοβουλίες της και μία που είναι υπέρ μιας στενότερης συνεργασίας με την κυβέρνηση. Ωστόσο, και οι δύο έχουν αποτύχει στην οργάνωση της μεγάλης πλειοψηφίας των μη συνδικαλισμένων εργατών.
Η άνοδος των κοινωνικών κινημάτων βασίστηκε στο ευνοϊκό πλαίσιο που έφερε η προεδρία και οι πολιτικές του Τσάβες. Αυτό εύκολα μπορούμε να το διαπιστώσουμε κάνοντας τη σύγκριση με τις σοσιαλφιλελεύθερες κυβερνήσεις της Βραζιλίας, Αργεντινής και Ουρουγουάης, ακόμα και με την κεντοαριστερή της Βολιβίας, οι οποίες συμβιβάσθηκαν με το μικρό και μεγάλο, ξένο και ντόπιο, κεφάλαιο, εξουτεροποιώντας τα κοινωνικά κινήματα. Η εμπειρία έδειξε ότι η συνεχής κινητοποίηση και η αυτονομία αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για να διατηρήσουν τα κοινωνικά κινήματα τη χρησιμότητά τους ως εργαλεία κοινωνικής επιρροής και κατακτήσεων.
Η πολιτική κατάσταση στη Βενεζουέλα διαπερνάται από δύο αντιθέσεις.
Η πρώτη, είναι αυτή ανάμεσα στο κεφάλαιο, το πολιτικό του προσωπικό και τον ιμπεριαλισμό απο τη μία και τη συμμαχία ανάμεσα στο τσαβικό κράτος, τους αγρότες, τα κινήματα πόλης, τα συνδικάτα, τις κρατικές ή αυτοδιαχειριζόμενες επιχειρήσεις κ.λπ., από την άλλη.
Η δεύτερη, είναι αυτή που διαιρεί το «τσαβικό» πολιτικό και κοινωνικό στρατόπεδο και η οποία αποτελεί μέρος της ευρύτερης ταξικής πάλης που διεξάγεται με κεντρικό στόχο να επηρεάσει την κατεύθυνση και τη στρατηγική της κυβέρνησης. Οι «κεντριστές» επιθυμούν τη σταθεροποίηση του status quo, τις καλές σχέσεις με το κεφάλαιο και τη μείωση της κρατικής παρέμβασης στην οικονομία. Οι «αριστεροί» αντιθέτως, τείνουν στην επέκταση των κρατικοποιήσεων, τις ρυθμίσεις στην αγορά, την αύξηση των δημοσίων δαπανών. Το γεγονός όμως που έχει μεγάλη σημασία είναι ότι έξω από τη διχοτόμηση αυτή των οργανωμένων δυνάμεων του «τσαβισμού», η πλειοψηφία του κόσμου ψηφίζει και κινητοποιείται υπέρ του Τσάβες, χωρίς ωστόσο να είναι οργανωμένη ή να συνδέεται με κάποιο οργανικό δεσμό με τους «κεντριστές» ή τους «αριστερούς».
Ο Τζέϊμς Πέτρας κάνει την εξής οξυδερκή παρατήρηση: «…παραδόξως, όταν η αριστερά αυξάνει την επιρροή της στο επίπεδο της εφαρμοζόμενης κυβερνητικής πολιτικής, το ίδιο αυτό γεγονός αφαιρεί δυνατότητα αντιπαράθεσης από τα ριζοσπαστικά στοιχεία και τα κοινωνικά κινήματα…». Και συνεχίζει «…ακόμα χειρότερα, η αριστερά προωθεί την ιδέα για τον “σοσιαλισμό του 21ου αιώνα” χωρίς να τη συνδέει με τους αγώνες και τις συγκεκριμένες ανάγκες των φτωχών και της εργατικής τάξης…».
Το δημοψήφισμα της 2ας Δεκεμβρίου 2007 αποτέλεσε το όριο της ιδεολογικοπολιτικής επιρροής της αριστεράς ενώ μετά την ήττα αρχίζει μια κάμψη της δυναμικής της.
Η αριστερά προωθούσε μέτρα που αν και δεν έστρωναν τον δρόμο προς τον σοσιαλισμό, ωστόσο, ριζοσπαστικοποιούσαν αρκετά τη διαδικασία. Όμως περισσότεροι από τρία εκατομμύρια ψηφοφόροι του Τσάβες δεν πήγαν στις κάλπες, αποδοκιμάζοντας τόσο τους «κεντριστές», που έτσι και αλλιώς αδιαφορούν για τη ζωή των κατώτερων τάξεων, όσο και τους αριστερούς, οι οποίοι φαίνεται πως υποτίμησαν εντελώς την επίδραση που είχε ο υψηλός πληθωρισμός, οι ελλείψεις βασικών αγαθών (όπως γάλα για βρέφη), καθώς και την εμφάνιση της μαύρης αγοράς. Η αριστερά επικεντρώθηκε στην ιδεολογική της επικράτηση επί της δεξιάς του τσαβισμού, παραμελώντας τη μάχη στον δρόμο. Δεν κατάφερε να συνδέσει την προπαγάνδα υπέρ των σοσιαλιστικών της ιδεών με το ζήτημα των αυξήσεων στους μισθούς και την εύρεση σταθερής εργασίας για τους εργαζόμενους.
Μετά την ήττα στο δημοψήφισμα, ο Τσάβες πέρασε από την αριστερά στο κέντρο: ζήτησε «μείωση της ταχύτητας της πορείας προς τον σοσιαλισμό», αύξησε τους δεσμούς του με το μεγάλο κεφάλαιο και πέρασε σε επιβράδυνση της διαδικασίας των εθνικοποιήσεων και της αγροτικής μεταρρύθμισης. Ενώ πριν το δημοψήφισμα υπήρχε διατίμηση τιμών σε βασικά αγαθά (γεγονός που προκάλεσε την αντίδραση των μεγαλεμπόρων και κατά συνέπεια τη μη επαρκή τροφοδότηση της αγοράς) μετά την ήττα, η κυβέρνηση επέτρεψε την αύξηση των τιμών χωρίς παράλληλη αύξηση των μισθών.
Η αποτυχία της αριστεράς να προχωρήσει στον σοσιαλισμό μέσα στο κέλυφος του καπιταλισμού έστρωσε τον δρόμο στους «κεντριστές». Δεν κατάφερε να συνδυάσει την κίνηση από τα πάνω με το βάθεμα της ριζοσπαστικοποίησης των από τα κάτω.
Τα κοινωνικά κινήματα και οι μάζες των κατώτερων τάξεων δεν βρίσκουν τίποτα να τους αντιπροσωπεύει στη δεξιά ή το κέντρο, παραμένουν δίπλα στην αριστερά και στα πιο ριζοσπαστικά στοιχεία. Το προβλεπόμενο πάγωμα της εισοδηματικής ανακατανομής θα οξύνει τον θυμό της. Ήδη καταγράφηκε η ήττα του Τσάβες όταν, μετά από έναν παρατεταμένο και δυναμικό αγώνα των εργατών της, υποχρεώθηκε να κρατικοποιήσει μια από τις μεγαλύτερες εταιρείες σιδηρουργίας της χώρας, ενώ οι προσπάθειες του υπουργού εργασίας να προχωρήσει στη δημιουργία μιας φιλοκυβερνητικής εργατικής γενικής συνομοσπονδίας προκάλεσαν αντίδραση και οργή για τις διασπαστικές του προθέσεις και οδήγησαν στην αντικατάστασή του. Λαϊκή αγανάκτηση προκάλεσε επίσης και η απόφαση του Τσάβες να παραχωρήσει αμνηστία στους πραξικοπηματίες του 2002.
Ν. Μ.
4 Ιουλ 2008
Editorial, τεύχος 9-10
ΒΕΤΟ ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΙΣΜΟ
Στη «Ζωή εν Τάφω», ο Μυριβήλης βάζει δυο ήρωες να σχολιάζουν ειρωνικά το ότι κάποιους αιώνες πριν, πλήθη ανθρώπων αιματοκυλίστηκαν για το «ομοούσιον» ή το «ομοιούσιον» της Αγίας Τριάδας. Και να διατυπώνουν την εικασία ότι ίσως οι μελλοντικές γενιές να αντιμετωπίζουν με ανάλογη οπτική τον πόλεμο στον οποίο τότε είχε εμπλακεί το «ελληνικό έθνος». Είναι πολύ πιθανόν, οι σχολιαστές του μέλλοντος να έχουν την ίδια ειρωνική και απαξιωτική ματιά ως προς τη διαμάχη για το όνομα «Μακεδονία». Στην πραγματικότητα, η διεθνής κοινή γνώμη έχει ήδη υιοθετήσει μια τέτοια στάση.
Στις 17 Μαϊου πραγματοποιήθηκαν στα Σκόπια κοινή εκδήλωση και διαδήλωση από αντιεθνικιστικές και αντιμιλιταριστικές οργανώσεις της Ελλάδας και της Δημοκρατίας της Μακεδονίας.
Παρά την αναπόφευκτα μικρή συμμετοχή, η όλη πρωτοβουλία ήταν επιτυχημένη, καθώς είχε μεγάλη (και αρκετά αντικειμενική, ως προς την ανάδειξη των ευθυνών τόσο του ελληνικού όσο και του μακεδονικού εθνικισμού στη διαμάχη των δύο χωρών) κάλυψη από τα τοπικά ΜΜΕ και, το κυριότερο, για πρώτη φορά από το 1992, εμφανίστηκαν στη Δημοκρατία της Μακεδονίας πολιτικές συλλογικότητες με διεθνιστικό και αντιμιλιταριστικό χαρακτήρα, οι οποίες απορρίπτουν κατηγορηματικά την ένταξη της χώρας τους στο ΝΑΤΟ και αγωνίζονται για την αποχώρηση των μακεδονικών στρατευμάτων από το Ιράκ, καταγγέλλουν μονομερώς τον «δικό τους» εθνικισμό και θέτουν ευθέως το ζήτημα της διεθνικής κοινωνικής και ταξικής αλληλεγγύης.
Η Συνάντηση των Σκοπίων, λοιπόν, ίσως περιορισμένα και αποσπασματικά, αλλά οπωσδήποτε συγκεκριμένα και έμπρακτα, έδειξε τη στάση που αρμόζει στην Αριστερά και στο κοινωνικό κίνημα αφενός σε κάθε επιμέρους χώρα και αφετέρου συνολικά στον διεθνή στίβο: Αγωνιζόμαστε από κοινού κατά της καπιταλιστικής και της ιμπεριαλιστικής κυριαρχίας, αντιστεκόμαστε πρωτίστως στον εθνικισμό που αναπτύσσεται στη χώρα μας, αντιπαραθέτουμε τη διεθνιστική οπτική της πολυεθνικής συμβίωσης και του σεβασμού των διαφορετικών εθνικών, θρησκευτικών, γλωσσικών κ.λπ. ταυτοτήτων απέναντι στην εθνικιστική ομογενοποίηση και τη «νεοταξική» επιβολή, προωθούμε την ταξική και την κοινωνική αλληλεγγύη.
Επί του συγκεκριμένου: Αρνούμαστε στο ελληνικό κράτος το δικαίωμα να επιβάλει στη γειτονική χώρα ονομασία της αρεσκείας του· αναγνωρίζουμε το δικαίωμα του γειτονικού μας λαού να αυτοπροσδιορίζεται ως Μακεδόνας και να προβάλλει τη γλώσσα του ως μακεδονική· υποστηρίζουμε ότι τα δικαιώματα που αναγνωρίζονται στις εθνικές μειονότητες – γλωσσικά, πολιτιστικά, πολιτικής έκφρασης κ.λπ.– οφείλουν να ισχύουν και για τους ανθρώπους που ζουν στην Ελλάδα και αυτοπροσδιορίζονται (όχι τυχαία ή υποκινούμενοι…) ως εθνικά Μακεδόνες· ζητούμε να σταματήσει επιτέλους η απάνθρωπη και σοβινιστική απαγόρευση της επιστροφής στην Ελλάδα των Μακεδόνων πολιτικών προσφύγων από τον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο.
Πιστεύουμε πως μια τέτοια προσέγγιση αμβλύνει τους εθνικισμούς και στις δύο πλευρές των συνόρων, αλλά και την εξάρτηση των δύο χωρών (και των λαών τους) από τις μεγάλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις, ενώ απελευθερώνει τις κοινωνίες από την ασφυκτική ηγεμονία των «εθνικών θεμάτων» επί των κοινωνικών αναγκών.
Η έννοια του έθνους, ως ιστορικά προσδιορισμένη κοινωνική κατασκευή που εμφανίστηκε τα τελευταία 250 χρόνια, είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την πορεία συγκρότησης κρατών υπό την ηγεμονία των ντόπιων αστικών τάξεων. Η πορεία αυτή είχε κάποιες όψεις που αξίζει να μείνουν ως παρακαταθήκη: συγκρότηση δημοκρατικών θεσμών, συντάγματα που θέλουν να εγγυώνται τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις ατομικές ελευθερίες, καθολική ψήφος. Σημαδεύτηκε όμως από φανατισμούς και πολεμικές συρράξεις με εκατόμβες θυμάτων. Έχοντας στη συλλογική του μνήμη την πορεία ολοκλήρωσης του ελληνικού εθνικού κράτους, και κυρίως τους όρους πραγμάτωσής της, ο Έλληνας πολίτης μπορεί να έχει μια πιο αποστασιοποιημένη και πιο ανεκτική στάση απέναντι στο δρόμο που επιχειρούν να ακολουθήσουν οι Μακεδόνες γείτονές μας. Μια στάση που να συνοψίζεται στο: όχι στο φανατισμό και στις εθνικιστικές ιδεοληψίες, ναι στο δικαίωμα ενός λαού να αυτοπροσδιορίζεται ως έθνος και ως κράτος.
Και για όσους –και στην Αριστερά—μας κατηγορούν ως αφελείς που (αντικειμενικά) υποστηρίζουν τον «σκοπιανό εθνικισμό», παραθέτουμε δύο ρήσεις: Η πρώτη είναι του Κίρο Βασίλιεφ, εισηγητή στη Συνάντηση των Σκοπίων: «Δεν μπορούμε να δεχτούμε ότι σε όλες τις γειτονικές χώρες υπάρχουν εθνικιστές και μόνο στη δική μας πατριώτες»· η δεύτερη είναι του Βορειοαμερικανού στρατηγού Πάτον: «Πατριώτης δεν είναι αυτός που πεθαίνει για την πατρίδα του, αλλά αυτός που κάνει το κάθαρμα τον άλλο να πεθάνει για τη δική του πατρίδα»…
Στη «Ζωή εν Τάφω», ο Μυριβήλης βάζει δυο ήρωες να σχολιάζουν ειρωνικά το ότι κάποιους αιώνες πριν, πλήθη ανθρώπων αιματοκυλίστηκαν για το «ομοούσιον» ή το «ομοιούσιον» της Αγίας Τριάδας. Και να διατυπώνουν την εικασία ότι ίσως οι μελλοντικές γενιές να αντιμετωπίζουν με ανάλογη οπτική τον πόλεμο στον οποίο τότε είχε εμπλακεί το «ελληνικό έθνος». Είναι πολύ πιθανόν, οι σχολιαστές του μέλλοντος να έχουν την ίδια ειρωνική και απαξιωτική ματιά ως προς τη διαμάχη για το όνομα «Μακεδονία». Στην πραγματικότητα, η διεθνής κοινή γνώμη έχει ήδη υιοθετήσει μια τέτοια στάση.
Στις 17 Μαϊου πραγματοποιήθηκαν στα Σκόπια κοινή εκδήλωση και διαδήλωση από αντιεθνικιστικές και αντιμιλιταριστικές οργανώσεις της Ελλάδας και της Δημοκρατίας της Μακεδονίας.
Παρά την αναπόφευκτα μικρή συμμετοχή, η όλη πρωτοβουλία ήταν επιτυχημένη, καθώς είχε μεγάλη (και αρκετά αντικειμενική, ως προς την ανάδειξη των ευθυνών τόσο του ελληνικού όσο και του μακεδονικού εθνικισμού στη διαμάχη των δύο χωρών) κάλυψη από τα τοπικά ΜΜΕ και, το κυριότερο, για πρώτη φορά από το 1992, εμφανίστηκαν στη Δημοκρατία της Μακεδονίας πολιτικές συλλογικότητες με διεθνιστικό και αντιμιλιταριστικό χαρακτήρα, οι οποίες απορρίπτουν κατηγορηματικά την ένταξη της χώρας τους στο ΝΑΤΟ και αγωνίζονται για την αποχώρηση των μακεδονικών στρατευμάτων από το Ιράκ, καταγγέλλουν μονομερώς τον «δικό τους» εθνικισμό και θέτουν ευθέως το ζήτημα της διεθνικής κοινωνικής και ταξικής αλληλεγγύης.
Η Συνάντηση των Σκοπίων, λοιπόν, ίσως περιορισμένα και αποσπασματικά, αλλά οπωσδήποτε συγκεκριμένα και έμπρακτα, έδειξε τη στάση που αρμόζει στην Αριστερά και στο κοινωνικό κίνημα αφενός σε κάθε επιμέρους χώρα και αφετέρου συνολικά στον διεθνή στίβο: Αγωνιζόμαστε από κοινού κατά της καπιταλιστικής και της ιμπεριαλιστικής κυριαρχίας, αντιστεκόμαστε πρωτίστως στον εθνικισμό που αναπτύσσεται στη χώρα μας, αντιπαραθέτουμε τη διεθνιστική οπτική της πολυεθνικής συμβίωσης και του σεβασμού των διαφορετικών εθνικών, θρησκευτικών, γλωσσικών κ.λπ. ταυτοτήτων απέναντι στην εθνικιστική ομογενοποίηση και τη «νεοταξική» επιβολή, προωθούμε την ταξική και την κοινωνική αλληλεγγύη.
Επί του συγκεκριμένου: Αρνούμαστε στο ελληνικό κράτος το δικαίωμα να επιβάλει στη γειτονική χώρα ονομασία της αρεσκείας του· αναγνωρίζουμε το δικαίωμα του γειτονικού μας λαού να αυτοπροσδιορίζεται ως Μακεδόνας και να προβάλλει τη γλώσσα του ως μακεδονική· υποστηρίζουμε ότι τα δικαιώματα που αναγνωρίζονται στις εθνικές μειονότητες – γλωσσικά, πολιτιστικά, πολιτικής έκφρασης κ.λπ.– οφείλουν να ισχύουν και για τους ανθρώπους που ζουν στην Ελλάδα και αυτοπροσδιορίζονται (όχι τυχαία ή υποκινούμενοι…) ως εθνικά Μακεδόνες· ζητούμε να σταματήσει επιτέλους η απάνθρωπη και σοβινιστική απαγόρευση της επιστροφής στην Ελλάδα των Μακεδόνων πολιτικών προσφύγων από τον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο.
Πιστεύουμε πως μια τέτοια προσέγγιση αμβλύνει τους εθνικισμούς και στις δύο πλευρές των συνόρων, αλλά και την εξάρτηση των δύο χωρών (και των λαών τους) από τις μεγάλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις, ενώ απελευθερώνει τις κοινωνίες από την ασφυκτική ηγεμονία των «εθνικών θεμάτων» επί των κοινωνικών αναγκών.
Η έννοια του έθνους, ως ιστορικά προσδιορισμένη κοινωνική κατασκευή που εμφανίστηκε τα τελευταία 250 χρόνια, είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την πορεία συγκρότησης κρατών υπό την ηγεμονία των ντόπιων αστικών τάξεων. Η πορεία αυτή είχε κάποιες όψεις που αξίζει να μείνουν ως παρακαταθήκη: συγκρότηση δημοκρατικών θεσμών, συντάγματα που θέλουν να εγγυώνται τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις ατομικές ελευθερίες, καθολική ψήφος. Σημαδεύτηκε όμως από φανατισμούς και πολεμικές συρράξεις με εκατόμβες θυμάτων. Έχοντας στη συλλογική του μνήμη την πορεία ολοκλήρωσης του ελληνικού εθνικού κράτους, και κυρίως τους όρους πραγμάτωσής της, ο Έλληνας πολίτης μπορεί να έχει μια πιο αποστασιοποιημένη και πιο ανεκτική στάση απέναντι στο δρόμο που επιχειρούν να ακολουθήσουν οι Μακεδόνες γείτονές μας. Μια στάση που να συνοψίζεται στο: όχι στο φανατισμό και στις εθνικιστικές ιδεοληψίες, ναι στο δικαίωμα ενός λαού να αυτοπροσδιορίζεται ως έθνος και ως κράτος.
Και για όσους –και στην Αριστερά—μας κατηγορούν ως αφελείς που (αντικειμενικά) υποστηρίζουν τον «σκοπιανό εθνικισμό», παραθέτουμε δύο ρήσεις: Η πρώτη είναι του Κίρο Βασίλιεφ, εισηγητή στη Συνάντηση των Σκοπίων: «Δεν μπορούμε να δεχτούμε ότι σε όλες τις γειτονικές χώρες υπάρχουν εθνικιστές και μόνο στη δική μας πατριώτες»· η δεύτερη είναι του Βορειοαμερικανού στρατηγού Πάτον: «Πατριώτης δεν είναι αυτός που πεθαίνει για την πατρίδα του, αλλά αυτός που κάνει το κάθαρμα τον άλλο να πεθάνει για τη δική του πατρίδα»…
3 Ιουλ 2008
Κυκλοφόρησε το διπλό τεύχος 9-10 του περιοδικού Resistencias
Κυκλοφόρησε το νέο τεύχος του Resistencias.
Περιεχόμενα:
ΑΜΕΡΙΚΗ
Ειδήσεις………………………………………………………………………………..3
Κολομβία: Κλιμάκωση του πολέμου και της θεσμικής κρίσης……………………….6
Μεξικό: Το αντάρτικο του ERPI……………………………………………………....9
ΕΥΡΩΠΗ
Ειδήσεις………………………………………………………………………………13
Συνάντηση της Ευρωπαϊκής αντικαπιταλιστικής αριστεράς στο Παρίσι ………..….14
Γαλλία: Οι εργαζόμενοι χωρίς χαρτιά σε απεργία……………………………….…..15
Πολωνία: Απόδοση καρπών για τους απεργούς του Μπούντρικ………………...…..16
Πολωνία: Ταύρος σε υαλοπωλείο………………………………..…………………..17
Μαθητικές κινητοποιήσεις στην Ολλανδία…………………………………………..18
Μικρό χρονικό για το Κοσσυφοπέδιο…………………..……………………………20
ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ
Ειδήσεις………………………………………………………………...…………….22
Το Λαϊκό Μέτωπο της Παλαιστίνης…………………………………………………24
1948- 2008: Εξήντα χρόνια Νάκμπα…………………………………………………28
Η κατάσταση των γυναικών στο Ισλάμ……………...………………………………30
ΑΦΡΙΚΗ ΑΦΙΕΡΩΜΑ
Η Αφρικανική κρίση…………………………………………………………….…...34
Προγράμματα δομικής προσαρμογής………………………………………………..36
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η Παγκόσμια Τράπεζα στην Αφρική…………36
NEPAD. Παναφρικανική ανάπτυξη ευθυγραμμισμένη με τον νεοφιλελευθερισμό…38
Ποιούς συμφέρει η NEPAD………………………...………...………..……….……39
Η ριζοσπαστικοποίηση της Αφρικανικής σκέψης……………………………………41
Η αναζήτηση της δημοκρατίας στην Αφρική. Μια εναλλακτική οπτική…………….44
Οι αγώνες κατά του νεοφιλελευθερισμού στην Αφρική……….…………………….48
Υπάρχει ελπίδα για την Αφρική…………………………………………………...…52
Η αλλαγή του στρατιωτικού δόγματος των ΗΠΑ για την Αφρική……………..……56
Οι πολιτισμοί της Αφρικής και η αποικιοκρατία……………………………….…....58
Η Αφρική των ¨φυλών¨: Επιστημονικός λόγος και κοινές αντιλήψεις………………60
Η χειραγώγηση του εθνοτικού ζητήματος στην Αφρική…………………………….64
Εμφάνιση και εδραίωση του Ισλάμ στο Δυτικό Σάχελ………………………………66
Αμίλκαρ Καμπράλ: «Η επανάσταση δεν τελειώνει τη στιγμή που υψώνεται η εθνική σημαία»………………………………………………………………………………71
ΑΣΙΑ
Ειδήσεις………………………………………………………………….…………...72
Πακιστάν: Το προφίλ μιας χώρας σε αναβρασμό……………………………………74
ΘΕΩΡΙΑ
Γυρίζοντας τον κόσμο ανάποδα: Συνέντευξη με τον Robert Υοung……….…..…... 77
Σχήματα πολιτικής και κινήματα αντίστασης στις αρχές του 21ου αιώνα………...…83
Από την χρηματοπιστωτική κρίση στο φάσμα της πείνας……………………….…. 88
ΟΙ ΠΙΣΩ ΣΕΛΙΔΕΣ
Βιβλιοκριτική……………………………………………..………………………….90
Κεν Λόουτς: Its a free world…………………….…………………………………...92
G8 Ιαπωνία …..………………………………………………………………………93
MST: Το ¨σινεμά στην γη μας¨ φέρνει ταινίες σε αγροτικές περιοχές…………...….94
20 Μαΐ 2008
Αναιρέσεις 2008
Αναιρέσεις 2008Αναιρέσεις-πολιτικό-πολιτιστικό φεστιβάλ 30-31 Μάη 2008 στο Γυμναστήριο του ΑΠΘ
πολιτικές πολιτιστικές εκδηλώσεις
Η ΟΜΟΡΦΙΑ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟΥΣ ΔΡΟΜΟΥΣ, Η ΕΛΠΙΔΑ
ΣΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ
30-31 Μάη στο Γυμναστήριο του ΑΠΘ
Παρασκευή 30 Μάη
18.00 Βιβλιοπαρουσίαση: Wobblies! Μια
εικογραφημένη ιστορία των
Βιομηχανικών Εργατών του Κόσμου, με
τον Δημ. Γκόβα, επιμελητή της έκδοσης
19.00 συζήτηση
Σύγχρονος εργασιακός μεσαίωνας και
εργατικός συνδικαλισμός - για ένα
κίνημα αναγκών και δικαιωμάτων
με τους Δημήτρη Κατσορίδα, αναλυτή,
Ινστιτούτο Εργασίας ΓΣΕΕ
Genti Guri, μετανάστη από την Αλβανία
Θάνο Ρόρη, από την κίνηση Νέα Βάρδια
μέλος της Εργατικής Επιτροπής του ΝΑΡ
21.00 Συναυλία
Διονύσης Τσακνής και Δάρνακες
Σάββατο 31 Μάη
18.00 Συζήτηση
Ιμπεριαλιστικά σχέδια στα Βαλκάνια
και εθνικισμός. Η θέση της Ελλάδας:
οικονομικές και στρατιωτικές
επεμβάσεις
με τους Σπύρο Μαρκέτο, επικ. καθηγητή,
Τμ. Πολιτικών Επιστημών ΑΠΘ
Νίκο Αργυρίου, Αντιπολεμική
Διεθνιστική Κίνηση
Νίκος Χαραλαμπόπουλο, Επιτροπή
Αλληλεγγύης Στρατευμένων
20.00 Συζήτηση
Παγκόσμια κρίση και η απάντηση της
επαναστατικής Αριστεράς
με τους Κώστα Αθανασίου, περιοδικό
Resistencias
Γιώργο Παυλόπουλο, δημογράφο
Κώστα Λίλα, μέλος του ΚΣ της νΚΑ
Κώστα Χαριτάκης, μέλος της ΠΕ του ΝΑΡ
22.00 Συναυλίες
Σκηνή Α΄
Μαύρη Μαγιονέζα, Nasa Funk, Fullefekteam (Psyclowns)
Σκηνή Β'
Χειμερινοί Κολυμβητές, ο Χρήστος
Μητρέντζης και η ορχήστρα του
Στο χώρο θα γίνουν προβολές, έκθεση
αντιπολεμικής γελοιογραφίας του Carlos
Latuff, καθώς και θεματικά περίπτερα
12 Μαΐ 2008
Έκθεση φωτογραφίας:ΚΟΛΟΜΒΙΑ, τα πρόσωπα της αντίστασης
Η έκθεση φωτογραφίας παρουσιάζεται σε χώρες της Ευρώπης από συλλογικότητες που συμμετέχουν στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Αλληλεγγύης στην Κολομβία. Στην Ελλάδα παρουσιάζεται από το περιοδικό Resistencias. θα φιλοξενηθεί στο NOSOTROS (Θεμιστοκλέους 66, Εξάρχεια), τον Μάιο του 2007 και στο ΣΤΕΚΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ (Τσαμαδού 13, Εξάρχεια), τον Ιούνιο του 2007.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)